PCC Language – Thăng Long, Hà Nội, ngày 20/10/2026, Khi mỗi giây đều quý giá, tư duy lâm sàng chính xác và giao tiếp hiệu quả có thể tạo nên sự khác biệt giữa sự sống và cái chết. Bài học 140 đưa chúng ta đến với một ca bệnh đặc biệt: bệnh nhân nữ 17 tuổi có giả phình động mạch chậu đe dọa tính mạng, xuất huyết sau phúc mạc và rối loạn huyết động. Thông qua 8 câu hội thoại chuyên sâu giữa bác sĩ hồi sức và phẫu thuật mạch máu, học viên không chỉ rèn luyện tiếng Anh y khoa trình độ CEFR B2–C1, IELTS 8.0 và OET Medicine mà còn học cách nhận diện nguy cơ, phân tích bằng chứng, diễn đạt sự chưa chắc chắn và đưa ra quyết định trong tình huống cấp cứu.

🌱 “Great doctors do not merely recognize diseases. They recognize uncertainty, communicate with precision, and make timely decisions when every second matters.”

MEDICAL ENGLISH AT 5 AM – PCC fC

LESSON 140: A LIFE-THREATENING ILIAC ARTERY PSEUDOANEURYSM

Giả phình động mạch chậu đe dọa tính mạng: Từ chẩn đoán đến quyết định điều trị

Chủ đề tiếng Anh: Clinical Reasoning, Hemodynamic Resuscitation and Multidisciplinary Decision-Making

Trình độ: CEFR B2–C1 | IELTS 8.0 | OET Medicine Thời lượng: 30 phút Phương pháp: Case-Based Learning, Active Recall, Retrieval Practice, Deliberate Practice, Formative Assessment và Reflective Learning.

Định hướng giáo dục: Tham khảo các nguyên lý giáo dục y học của AMEE, kết hợp năng lực giao tiếp chuyên nghiệp trong OET Medicine và kỹ năng diễn đạt học thuật ở trình độ IELTS 8.0.

Thông điệp trọng tâm: Think critically, communicate precisely, and act decisively.

Suy luận phản biện, giao tiếp chính xác và hành động quyết đoán.

PART 1. LESSON INFORMATION – THÔNG TIN BÀI HỌC

1.1. Clinical specialty – Chuyên ngành

Emergency Medicine, Intensive Care Medicine, Vascular Surgery and Clinical Toxicology.

Cấp cứu, Hồi sức tích cực, Phẫu thuật mạch máu và Độc chất lâm sàng.

1.2. Central clinical problem – Vấn đề lâm sàng trung tâm

A critically ill adolescent with a large right common iliac artery pseudoaneurysm, retroperitoneal hematoma, severe anemia, and hemodynamic instability.

Bệnh nhân nữ vị thành niên nguy kịch, có giả phình lớn động mạch chậu chung phải, khối máu tụ sau phúc mạc, thiếu máu nặng và rối loạn huyết động.

1.3. Teaching approach – Phương pháp giảng dạy

Bài học sử dụng một tình huống lâm sàng đã loại bỏ thông tin định danh để phát triển đồng thời ba năng lực:

Medical English: Sử dụng tiếng Anh y khoa chính xác, tự nhiên.
Clinical Reasoning: Phân tích bằng chứng và mức độ chắc chắn của chẩn đoán.
Professional Communication: Trao đổi ngắn gọn, rõ ràng giữa bác sĩ hồi sức và phẫu thuật mạch máu.

1.4. Phân bổ thời gian 30 phút

Thời gian	Hoạt động
0–3 phút	Giới thiệu tình huống và chuẩn đầu ra
3–8 phút	Từ vựng và phát âm
8–15 phút	Hội thoại 8 câu và phân tích ngữ pháp
15–22 phút	Luyện nghe, nói, đọc, viết
22–25 phút	Nghe thụ động có định hướng
25–30 phút	Kiểm tra, phản hồi và tổng kết

PART 2. LEARNING OUTCOMES – CHUẨN ĐẦU RA

Sau 30 phút, học viên có thể:

LO1 – Medical Vocabulary

Nhận diện và giải thích chính xác ít nhất 8/10 thuật ngữ chuyên ngành liên quan đến giả phình động mạch, xuất huyết và hồi sức.

LO2 – Clinical Communication

Trình bày tình huống lâm sàng bằng tiếng Anh trong 45–60 giây, bao gồm bệnh cảnh, kết quả CT, tình trạng huyết động và vấn đề cần hội chẩn.

LO3 – Diagnostic Reasoning

Phân biệt được confirmed findings, suspected complications và unresolved questions trong ca bệnh.

LO4 – Professional Interaction

Thực hiện hội thoại 8 lượt giữa bác sĩ hồi sức và bác sĩ phẫu thuật mạch máu, sử dụng ít nhất hai cấu trúc ngôn ngữ nâng cao.

LO5 – Clinical Decision-Making

Nêu được tối thiểu ba ưu tiên xử trí và giải thích lý do bằng tiếng Anh chuyên nghiệp, không khẳng định quá mức những chẩn đoán chưa được xác nhận.

PART 3. CLINICAL SCENARIO – TÌNH HUỐNG LÂM SÀNG

Case Presentation

A 17-year-old girl with a history of intracerebral hemorrhage, decompressive craniectomy, epilepsy, and chronic kidney disease was admitted with progressive abdominal distension, severe abdominal pain, and fever.

On examination, she had marked tachycardia, abdominal rigidity, and hemodynamic instability requiring norepinephrine support.

Her hemoglobin level was approximately 70 g/L.

CT angiography revealed a large right common iliac artery pseudoaneurysm associated with a retroperitoneal hematoma.

An infected pseudoaneurysm and ongoing hemorrhage were suspected, although neither had been definitively confirmed.

Despite abnormal distal arterial enhancement on CT, her right foot remained warm, with palpable peripheral pulses at the time of assessment.

An urgent multidisciplinary discussion was required to determine the most appropriate management strategy.

Bản dịch tiếng Việt

Bệnh nhân nữ 17 tuổi, tiền sử xuất huyết não, phẫu thuật mở sọ giảm áp, động kinh và bệnh thận mạn, nhập viện vì bụng chướng tăng dần, đau bụng dữ dội và sốt.

Khi thăm khám, bệnh nhân có nhịp tim nhanh rõ rệt, bụng co cứng và rối loạn huyết động cần hỗ trợ norepinephrine.

Hemoglobin khoảng 70 g/L.

Chụp CT mạch máu phát hiện giả phình lớn động mạch chậu chung phải kèm khối máu tụ sau phúc mạc.

Nghi ngờ giả phình nhiễm trùng và xuất huyết đang tiếp diễn, tuy nhiên chưa có đủ bằng chứng xác nhận chắc chắn.

Mặc dù CT cho thấy bất thường ngấm thuốc động mạch đoạn xa, bàn chân phải vẫn ấm và còn bắt được mạch ngoại vi tại thời điểm đánh giá.

Cần hội chẩn đa chuyên khoa khẩn cấp để lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp nhất.

Clinical Reasoning Questions

Question 1: What is the most immediately life-threatening problem?

Question 2: Does a warm foot exclude evolving limb ischemia?

Question 3: What factors should influence the choice between open surgery and endovascular repair?

Học viên cần phân biệt rõ dữ kiện đã xác nhận, nguy cơ nghi ngờ và những thông tin còn thiếu trước khi đưa ra quyết định.

PART 4. ADVANCED MEDICAL VOCABULARY – 10 TỪ VỰNG CHUYÊN NGÀNH

Phiên âm IPA tham khảo theo cách phát âm tiếng Anh Mỹ; một số thuật ngữ có biến thể theo vùng.

No.	Vocabulary – IPA	Từ loại và nghĩa
1	Pseudoaneurysm /ˌsuːdoʊˈænjərɪzəm/	n. Giả phình động mạch
2	Retroperitoneal /ˌretroʊˌperɪtəˈniːəl/	adj. Thuộc sau phúc mạc
3	Hematoma /ˌhiːməˈtoʊmə/	n. Khối máu tụ
4	Extravasation /ɪkˌstrævəˈseɪʃən/	n. Sự thoát dịch hoặc máu ra ngoài lòng mạch
5	Hemodynamic /ˌhiːmoʊdaɪˈnæmɪk/	adj. Thuộc huyết động
6	Tachycardia /ˌtækiˈkɑːrdiə/	n. Nhịp tim nhanh
7	Perfusion /pərˈfjuːʒən/	n. Sự tưới máu
8	Ischemia /ɪˈskiːmiə/	n. Thiếu máu cục bộ
9	Endovascular /ˌendoʊˈvæskjələr/	adj. Thuộc can thiệp nội mạch
10	Multidisciplinary /ˌmʌltiˈdɪsəplɪneri/	adj. Đa chuyên khoa

Examples in Clinical Context

1. Pseudoaneurysm: The pseudoaneurysm may rupture without warning. Giả phình động mạch có thể vỡ mà không có dấu hiệu báo trước.

2. Retroperitoneal: Retroperitoneal bleeding may be difficult to recognize clinically. Xuất huyết sau phúc mạc có thể khó nhận diện trên lâm sàng.

3. Hematoma: CT revealed a large retroperitoneal hematoma. CT phát hiện một khối máu tụ lớn sau phúc mạc.

4. Extravasation: Active contrast extravasation suggests ongoing bleeding. Thoát thuốc cản quang đang hoạt động gợi ý tình trạng chảy máu tiếp diễn.

5. Hemodynamic: Hemodynamic instability requires immediate assessment. Rối loạn huyết động cần được đánh giá ngay.

6. Tachycardia: Persistent tachycardia may indicate ongoing physiological stress. Nhịp tim nhanh kéo dài có thể phản ánh tình trạng stress sinh lý đang tiếp diễn.

7. Perfusion: Peripheral pulses alone cannot fully assess limb perfusion. Chỉ dựa vào mạch ngoại vi không thể đánh giá đầy đủ tưới máu chi.

8. Ischemia: Acute limb ischemia requires urgent vascular assessment. Thiếu máu chi cấp cần được đánh giá mạch máu khẩn cấp.

9. Endovascular: Endovascular repair may be considered in selected patients. Can thiệp nội mạch có thể được cân nhắc ở những bệnh nhân phù hợp.

10. Multidisciplinary: Multidisciplinary collaboration improves complex decision-making. Phối hợp đa chuyên khoa giúp nâng cao chất lượng ra quyết định trong các trường hợp phức tạp.

PART 5. CLINICAL DIALOGUE – HỘI THOẠI Y KHOA 8 CÂU

Characters: Dr. Xun – Intensivist; Dr. Alex – Vascular Surgeon.

Giữ nguyên nội dung hội thoại đầy đủ đã thống nhất.

1. Dr. Xun – Case Presentation

“We are managing a critically ill 17-year-old girl with a history of intracerebral hemorrhage and chronic kidney disease, who presented with progressive abdominal distension, severe pain, and marked tachycardia.”

Dịch: Chúng tôi đang điều trị một bệnh nhân nữ 17 tuổi trong tình trạng nguy kịch, có tiền sử xuất huyết não và bệnh thận mạn, nhập viện vì bụng chướng tăng dần, đau dữ dội và nhịp tim nhanh rõ rệt.

2. Dr. Alex – Diagnostic Assessment

“What did the CT angiography reveal, and is there any evidence suggesting active bleeding or an infected vascular lesion?”

Dịch: Chụp CT mạch máu cho thấy điều gì, và có bằng chứng nào gợi ý tình trạng chảy máu đang tiếp diễn hoặc tổn thương mạch máu nhiễm trùng không?

3. Dr. Xun – Imaging Findings

“The scan demonstrated a large right common iliac artery pseudoaneurysm accompanied by a retroperitoneal hematoma, although active extravasation and infection have not yet been definitively established.”

Dịch: Hình ảnh cho thấy giả phình lớn động mạch chậu chung phải kèm khối máu tụ sau phúc mạc, tuy nhiên hiện tượng thoát thuốc cản quang do chảy máu đang hoạt động và tình trạng nhiễm trùng vẫn chưa được xác định chắc chắn.

4. Dr. Alex – Hemodynamic Evaluation

“Given her hemoglobin level of 70 grams per liter and the requirement for norepinephrine, we must urgently assess whether ongoing hemorrhage, sepsis, or both are contributing to her hemodynamic instability.”

Dịch: Với hemoglobin 70 g/L và tình trạng cần sử dụng norepinephrine, chúng ta phải khẩn trương đánh giá liệu chảy máu tiếp diễn, nhiễm khuẩn huyết hay cả hai đang góp phần gây rối loạn huyết động.

5. Dr. Xun – Immediate Management

“We have initiated close hemodynamic monitoring, arranged blood products, and requested an urgent multidisciplinary consultation to determine the safest approach to definitive vascular management.”

Dịch: Chúng tôi đã triển khai theo dõi huyết động sát, chuẩn bị các chế phẩm máu và yêu cầu hội chẩn đa chuyên khoa khẩn cấp nhằm xác định phương án xử trí tổn thương mạch máu triệt để và an toàn nhất.

6. Dr. Alex – Vascular Assessment

“Although her right foot remains warm with palpable peripheral pulses, these reassuring findings do not exclude evolving arterial compromise, particularly given the abnormal distal arterial enhancement on CT.”

Dịch: Mặc dù bàn chân phải vẫn ấm và còn bắt được mạch ngoại vi, những dấu hiệu tương đối thuận lợi này không loại trừ tình trạng suy giảm tưới máu động mạch đang tiến triển, đặc biệt khi CT cho thấy bất thường ngấm thuốc ở các động mạch đoạn xa.

7. Dr. Xun – Clinical Decision-Making

“Would you recommend urgent surgical or endovascular repair, considering the suspected rupture, potential infection, severe neurological disability, and underlying renal dysfunction?”

Dịch: Anh có khuyến nghị phẫu thuật hoặc can thiệp nội mạch khẩn cấp không, khi cân nhắc nguy cơ vỡ giả phình, khả năng nhiễm trùng, di chứng thần kinh nặng và rối loạn chức năng thận nền?

8. Dr. Alex – Management Strategy

“Given the potentially fatal consequences of further hemorrhage, definitive vascular treatment should be evaluated without delay, while the choice between open surgery and endovascular intervention must be individualized according to her anatomy, infection status, and physiological reserve.”

Dịch: Do nguy cơ tử vong nếu tiếp tục xuất huyết, cần đánh giá ngay phương án điều trị mạch máu triệt để; việc lựa chọn phẫu thuật mở hay can thiệp nội mạch phải được cá thể hóa dựa trên giải phẫu tổn thương, tình trạng nhiễm trùng và khả năng dự trữ sinh lý của bệnh nhân.

PART 6. PRONUNCIATION FOCUS – PHÁT ÂM TRỌNG TÂM

6.1. Word Stress – Trọng âm

Pseudoaneurysm: Nhấn trọng âm chính ở âm tiết chứa “an” trong aneurysm.

Tachycardia: Nhấn vào âm tiết “car”.

Extravasation: Nhấn vào âm tiết “sa”.

Perfusion: Nhấn vào âm tiết “fu”.

Hemodynamic: Nhấn vào âm tiết “nam”.

6.2. Difficult Sounds – Âm khó

/θ/ và /ð/: Luyện phân biệt âm vô thanh và hữu thanh trong các từ three, although, these.

/v/ và /f/: Luyện phân biệt trong vascular, vascular repair, perfusion.

/ʒ/: Luyện âm hữu thanh trong perfusion, lesion.

6.3. Sentence Stress – Nhấn trọng âm câu

Câu thực hành:

“We must urgently assess whether ongoing hemorrhage, sepsis, or both are contributing to her hemodynamic instability.”

Nhấn mạnh các từ mang thông tin lâm sàng quyết định, giảm nhẹ các từ chức năng.

6.4. Shadowing Practice – Luyện nói đuổi

Học viên thực hiện ba lượt:

Lượt 1: Nghe và đánh dấu trọng âm.
Lượt 2: Nghe, nhắc lại từng cụm.
Lượt 3: Nói toàn câu với ngữ điệu tự nhiên, ưu tiên độ rõ và chính xác hơn tốc độ.

PART 7. ADVANCED GRAMMAR – HAI CẤU TRÚC NGỮ PHÁP NÂNG CAO

Structure 1: Concession – Mệnh đề nhượng bộ

Formula: Although + subject + verb, main clause.

Ví dụ từ hội thoại:

“Although her right foot remains warm with palpable peripheral pulses, these reassuring findings do not exclude evolving arterial compromise.”

Phân tích:

Although: Mở đầu mệnh đề nhượng bộ.
Her right foot remains warm: Dữ kiện tương đối thuận lợi.
Do not exclude: Không loại trừ một nguy cơ.
Evolving arterial compromise: Tình trạng suy giảm tưới máu động mạch đang tiến triển.

Ứng dụng: Cấu trúc này giúp bác sĩ tránh suy luận sai rằng một dấu hiệu bình thường có thể loại trừ hoàn toàn bệnh lý nguy hiểm.

Practice: Although the patient is conscious, …

Suggested answer: Although the patient is conscious, severe internal bleeding cannot be excluded.

Structure 2: Given + Noun Phrase – Lập luận dựa trên bằng chứng

Formula: Given + clinical evidence, subject + modal verb + base verb.

Ví dụ từ hội thoại:

Phân tích:

Given: Xét đến, dựa trên.
Her hemoglobin level: Dữ kiện xét nghiệm.
We must urgently assess: Nghĩa vụ chuyên môn cấp thiết.
Whether … or both: Diễn đạt các khả năng chẩn đoán cần phân biệt.

Ứng dụng: Đây là cấu trúc rất hữu ích trong hội chẩn, thảo luận ca bệnh, viết báo cáo y khoa và OET Medicine.

Practice: Given the patient’s persistent tachycardia, …

Suggested answer: Given the patient’s persistent tachycardia, we should reassess her hemodynamic status.

PART 8. INTEGRATED SKILLS PRACTICE – LUYỆN NGHE, NÓI, ĐỌC, VIẾT

8.1. Listening – Luyện nghe

Task: Listen to the clinical dialogue and identify four key findings.

Học viên nghe hội thoại hai lượt, không nhìn văn bản ở lượt đầu.

Questions:

How old is the patient?
Which artery is affected?
What is the patient’s hemoglobin level?
What are the two main vascular treatment options?

Expected answers: 17 years old; right common iliac artery; 70 g/L; open surgery and endovascular repair.

8.2. Speaking – Luyện nói

Role-play: Emergency Multidisciplinary Consultation

Student A: Intensivist. Student B: Vascular Surgeon.

Yêu cầu học viên trình bày trong 60 giây theo cấu trúc SBAR:

Situation: Why is the patient critically ill?
Background: What are her important comorbidities?
Assessment: What do the clinical findings and CT suggest?
Recommendation: What urgent decisions are required?

Model statement:

“We have a critically ill adolescent with an iliac artery pseudoaneurysm and a retroperitoneal hematoma. She has severe anemia and requires vasopressor support. Ongoing bleeding is a major concern. We need urgent vascular assessment and a definitive management plan.”

8.3. Reading – Luyện đọc hiểu

Reading Passage

An iliac artery pseudoaneurysm is a potentially life-threatening vascular lesion. Unlike a true aneurysm, a pseudoaneurysm involves disruption of the arterial wall, with blood contained by surrounding tissues or a residual portion of the vessel wall.

Possible complications include rupture, hemorrhage, infection, thrombosis, and distal embolization.

CT angiography can help identify the lesion, assess its anatomical extent, and support treatment planning.

Management depends on the patient’s hemodynamic condition, vascular anatomy, suspected infection, and available expertise.

Comprehension Questions

How does a pseudoaneurysm differ from a true aneurysm?
Name three potential complications.
Why is CT angiography useful?

8.4. Writing – Luyện viết

Task: Write a 50–70-word clinical handover using the following terms:

Pseudoaneurysm, retroperitoneal hematoma, hemodynamic instability, vascular consultation.

Model Answer

A 17-year-old girl was admitted with abdominal pain and hemodynamic instability. CT angiography revealed a large right common iliac artery pseudoaneurysm with a retroperitoneal hematoma. Her hemoglobin was approximately 70 g/L, and norepinephrine support was required. Ongoing hemorrhage and infection remain concerns. An urgent vascular consultation is needed to determine the safest definitive treatment strategy.

8.5. THREE-MINUTE PASSIVE LISTENING

Title: When a Hidden Vascular Lesion Becomes a Critical Emergency

Level: B2–C1 Duration: Approximately 3 minutes at a moderate speaking pace Objective: Improve medical listening comprehension, clinical vocabulary recognition, and diagnostic reasoning.

English Listening Script

In critical care medicine, some of the most dangerous conditions develop silently before becoming life-threatening emergencies.

Consider a 17-year-old girl with a complicated medical history, including previous intracerebral hemorrhage, epilepsy, and chronic kidney disease.

She is admitted to the intensive care unit with progressive abdominal distension, severe abdominal pain, and marked tachycardia.

At first, these symptoms may suggest several possible diagnoses, including intestinal obstruction, intra-abdominal infection, or internal bleeding.

However, the clinical picture becomes more concerning when the patient develops hemodynamic instability and requires norepinephrine support.

Her hemoglobin level is approximately 70 grams per liter, raising concern about significant blood loss.

CT angiography reveals a large pseudoaneurysm involving the right common iliac artery, accompanied by a retroperitoneal hematoma.

A pseudoaneurysm occurs when blood escapes through a defect in the arterial wall but remains contained by surrounding structures.

Unlike a true aneurysm, it does not involve dilation of all three layers of the arterial wall.

The major concern is rupture, which may result in catastrophic hemorrhage.

Infection is another important possibility, particularly when fever and systemic inflammatory features are present.

Nevertheless, clinicians must distinguish confirmed findings from suspected complications.

A retroperitoneal hematoma does not automatically prove that bleeding is still active, and fever alone does not establish an infected pseudoaneurysm.

Careful interpretation of imaging, laboratory findings, and the patient’s clinical course is therefore essential.

The vascular examination also requires particular attention.

Although the patient’s right foot remains warm and peripheral pulses are palpable, evolving arterial compromise cannot be completely excluded.

Serial examination and Doppler assessment may provide additional information about limb perfusion.

Meanwhile, the intensive care team must continue hemodynamic monitoring, prepare blood products when indicated, and coordinate urgent specialist assessment.

The vascular team must determine whether open surgical repair or an endovascular approach offers the most appropriate balance of immediate hemorrhage control and long-term safety.

If infection is suspected, microbiological investigation and antimicrobial treatment should be integrated into the management strategy.

The final decision requires consideration of vascular anatomy, hemodynamic condition, renal function, infection risk, and the patient’s overall physiological reserve.

This case illustrates a fundamental principle of emergency medicine: diagnostic uncertainty should not prevent timely action when a life-threatening complication is possible.

Equally important, effective communication between specialists can reduce delays, clarify priorities, and support safer clinical decisions.

In medicine, excellence is not simply knowing the diagnosis.

It is recognizing danger, communicating uncertainty accurately, and making the right decision at the right time.

Bản dịch tiếng Việt – Nội dung bài nghe

Trong hồi sức tích cực, một số tình trạng nguy hiểm nhất có thể tiến triển âm thầm trước khi trở thành cấp cứu đe dọa tính mạng.

Hãy xem xét trường hợp bệnh nhân nữ 17 tuổi có tiền sử bệnh lý phức tạp, bao gồm xuất huyết não, động kinh và bệnh thận mạn.

Bệnh nhân nhập khoa hồi sức vì bụng chướng tăng dần, đau bụng dữ dội và nhịp tim nhanh rõ rệt.

Ban đầu, các triệu chứng này có thể gợi ý nhiều chẩn đoán khác nhau như tắc ruột, nhiễm trùng ổ bụng hoặc xuất huyết nội.

Tuy nhiên, bệnh cảnh trở nên đáng lo ngại hơn khi bệnh nhân xuất hiện rối loạn huyết động và cần hỗ trợ norepinephrine.

Hemoglobin khoảng 70 g/L, làm tăng nghi ngờ mất máu đáng kể.

Chụp CT mạch máu phát hiện giả phình lớn động mạch chậu chung phải, kèm khối máu tụ sau phúc mạc.

Giả phình động mạch hình thành khi máu thoát qua một vị trí khuyết thành động mạch nhưng vẫn được các cấu trúc xung quanh giữ lại.

Khác với phình động mạch thật, giả phình không phải là sự giãn của đầy đủ cả ba lớp thành động mạch.

Mối nguy hiểm lớn nhất là vỡ giả phình, có thể dẫn đến xuất huyết ồ ạt.

Nhiễm trùng cũng là một khả năng quan trọng, đặc biệt khi bệnh nhân có sốt và biểu hiện viêm toàn thân.

Tuy nhiên, bác sĩ phải phân biệt giữa những phát hiện đã xác nhận và các biến chứng mới chỉ nghi ngờ.

Khối máu tụ sau phúc mạc không tự động chứng minh tình trạng chảy máu vẫn đang tiếp diễn; sốt đơn thuần cũng không đủ xác định giả phình nhiễm trùng.

Do đó, cần kết hợp hình ảnh học, xét nghiệm và diễn biến lâm sàng.

Việc đánh giá mạch máu chi cũng đặc biệt quan trọng.

Mặc dù bàn chân phải còn ấm và bắt được mạch ngoại vi, vẫn không thể loại trừ hoàn toàn tình trạng suy giảm tưới máu động mạch đang tiến triển.

Khám lặp lại và đánh giá Doppler có thể cung cấp thêm thông tin về tưới máu chi.

Đồng thời, nhóm hồi sức cần tiếp tục theo dõi huyết động, chuẩn bị chế phẩm máu khi có chỉ định và phối hợp đánh giá chuyên khoa khẩn cấp.

Nhóm phẫu thuật mạch máu phải xác định phẫu thuật mở hay can thiệp nội mạch sẽ mang lại sự cân bằng phù hợp nhất giữa kiểm soát chảy máu tức thời và an toàn lâu dài.

Nếu nghi ngờ nhiễm trùng, cần kết hợp xét nghiệm vi sinh và điều trị kháng sinh trong chiến lược xử trí.

Quyết định cuối cùng cần cân nhắc giải phẫu mạch máu, huyết động, chức năng thận, nguy cơ nhiễm trùng và khả năng dự trữ sinh lý của bệnh nhân.

Ca bệnh minh họa một nguyên tắc cơ bản của cấp cứu: sự chưa chắc chắn trong chẩn đoán không được cản trở hành động kịp thời khi có nguy cơ biến chứng đe dọa tính mạng.

Đồng thời, giao tiếp hiệu quả giữa các chuyên khoa giúp giảm chậm trễ, xác định ưu tiên và hỗ trợ quyết định lâm sàng an toàn hơn.

Trong y học, sự xuất sắc không chỉ đơn thuần là biết chẩn đoán.

Đó là khả năng nhận diện nguy hiểm, diễn đạt chính xác những điều chưa chắc chắn và đưa ra quyết định đúng vào thời điểm thích hợp.

PART 9. FORMATIVE ASSESSMENT – KIỂM TRA, ĐÁP ÁN VÀ PHẢN HỒI

9.1. Knowledge Check – Kiểm tra nhanh

Question 1. Which imaging technique revealed the pseudoaneurysm?

A. Chest X-ray B. CT angiography C. Electroencephalography D. Echocardiography

Question 2. Which finding most directly supports concern about major blood loss?

A. Epilepsy B. Warm right foot C. Hemoglobin of 70 g/L D. Chronic kidney disease

Question 3. Which statement is most scientifically accurate?

A. A warm foot completely excludes ischemia. B. A retroperitoneal hematoma always indicates active bleeding. C. Fever confirms an infected pseudoaneurysm. D. A warm foot does not completely exclude evolving ischemia.

Question 4. Complete the sentence:

“________ her hemodynamic instability, urgent vascular assessment is required.”

A. Despite of B. Given C. Unless D. Although of

Question 5. Which sentence best communicates diagnostic uncertainty?

A. The pseudoaneurysm is definitely infected. B. There is no risk of further hemorrhage. C. Infection is suspected but has not been confirmed. D. Vascular intervention is unnecessary.

9.2. Answer Key – Đáp án và giải thích

Question	Answer	Feedback
1	B	CT angiography identifies vascular anatomy and supports treatment planning
2	C	Severe anemia supports concern about blood loss but does not establish active hemorrhage by itself
3	D	Limb temperature and palpable pulses alone cannot completely exclude evolving ischemia
4	B	Given introduces the clinical evidence supporting a decision
5	C	This sentence clearly distinguishes suspicion from confirmation

9.3. Speaking Assessment – Đánh giá kỹ năng nói

Chấm theo thang 10 điểm:

Criterion	Maximum score
Medical accuracy – Chính xác y khoa	3
Fluency and pronunciation – Trôi chảy, phát âm	2
Vocabulary and grammar – Từ vựng, ngữ pháp	2
Clinical reasoning – Lập luận lâm sàng	2
Professional communication – Giao tiếp chuyên nghiệp	1
Total	10

Phản hồi theo ba bước:

Step 1 – Strength: Chỉ ra một điểm học viên thực hiện tốt.

Step 2 – Improvement: Xác định một lỗi cần cải thiện, ưu tiên lỗi có thể làm sai lệch ý nghĩa lâm sàng.

Step 3 – Retry: Yêu cầu học viên nói lại câu đã được chỉnh sửa.

Ví dụ:

Student: “The patient definitely has an infected pseudoaneurysm.”

Teacher: “Your sentence is clear, but the diagnosis is not confirmed. Try: ‘An infected pseudoaneurysm is suspected.'”

Học viên nói lại câu đúng, sau đó áp dụng trong một tình huống tương tự.

PART 10. EVIDENCE-BASED MEDICINE & EDUCATIONAL TAKE-HOME MESSAGES

10.1. Clinical Evidence – Cập nhật kiến thức y khoa

Principle 1 – Early Recognition of Vascular Emergencies

A pseudoaneurysm associated with a retroperitoneal hematoma and hemodynamic instability requires urgent vascular assessment.

Giả phình động mạch kèm khối máu tụ sau phúc mạc và rối loạn huyết động cần được đánh giá mạch máu khẩn cấp, không nên trì hoãn chỉ vì chưa xác định chắc chắn có thoát thuốc cản quang đang hoạt động.

Hướng dẫn ESVS 2024 nhấn mạnh việc cá thể hóa chỉ định và phương pháp điều trị đối với các bệnh lý phình động mạch chủ bụng – chậu, bao gồm những tổn thương phức tạp.

PubMed

Principle 2 – Assess Limb Viability, Not Just Peripheral Pulses

A warm foot and palpable pulses do not replace a comprehensive vascular assessment.

Bàn chân còn ấm và bắt được mạch không thay thế được đánh giá đầy đủ tình trạng tưới máu chi.

Hướng dẫn ACC/AHA 2024 về thiếu máu chi cấp nhấn mạnh đánh giá khẩn cấp khả năng sống của chi, chức năng vận động, cảm giác và tín hiệu Doppler động – tĩnh mạch.

Circulation

Principle 3 – Distinguish Infection From Suspected Infection

An infected pseudoaneurysm requires careful microbiological assessment and an individualized source-control strategy.

Cần phân biệt giả phình nhiễm trùng đã xác định với tổn thương chỉ mới nghi ngờ nhiễm trùng. Khi có bằng chứng phù hợp, cần phối hợp đánh giá vi sinh, kháng sinh và kiểm soát nguồn nhiễm.

Hướng dẫn ESVS 2026 về nhiễm trùng mảnh ghép và stent graft mạch máu nhấn mạnh phối hợp đa chuyên khoa, điều trị kháng vi sinh vật và kiểm soát nhiễm trùng. Tuy nhiên, hướng dẫn này không trực tiếp thay thế quy trình đánh giá giả phình động mạch tự nhiên chưa có vật liệu ghép.

ESVS

Principle 4 – Individualize Definitive Treatment

The choice between open surgery and endovascular repair must consider anatomy, suspected infection, physiological reserve, and available expertise.

Việc lựa chọn phẫu thuật mở hoặc can thiệp nội mạch phải dựa trên đặc điểm tổn thương, nguy cơ nhiễm trùng, khả năng chịu đựng của người bệnh và năng lực điều trị tại cơ sở.

Đặc biệt, bệnh nhân trong tình huống này mới 17 tuổi nên cần hội chẩn chuyên sâu, xem xét cả nguy cơ trước mắt lẫn hậu quả lâu dài của phương pháp can thiệp.

ESVS

Clinical safety note: Trong tình huống đang nghi ngờ xuất huyết lớn, không được tự động áp dụng chống đông theo phác đồ thiếu máu chi cấp khi chưa đánh giá nguy cơ chảy máu và chỉ định cụ thể.

10.2. Educational Evidence – Cơ sở khoa học giáo dục

Bài học vận dụng các định hướng của AMEE về đánh giá quá trình và phản hồi trong giáo dục y khoa, kết hợp mô phỏng hội chẩn, luyện tập có chủ đích và đánh giá năng lực thực hành.

AMEE

Active Recall: Học viên tự nhớ lại từ vựng và dữ kiện lâm sàng trước khi xem đáp án.

Retrieval Practice: Học viên trả lời câu hỏi, trình bày ca bệnh và sử dụng thuật ngữ trong ngữ cảnh mới.

Deliberate Practice: Học viên luyện nói nhiều lượt, tập trung sửa lỗi phát âm và diễn đạt có thể ảnh hưởng đến ý nghĩa lâm sàng.

Formative Assessment: Giảng viên cung cấp phản hồi cụ thể, giúp học viên biết mình cần cải thiện điều gì.

Reflective Learning: Học viên tự đánh giá một điều đã học tốt và một kỹ năng cần tiếp tục rèn luyện.

10.3. Suggested References – Tài liệu tham khảo

1. European Society for Vascular Surgery. 2024 Clinical Practice Guidelines on the Management of Abdominal Aorto-Iliac Artery Aneurysms. European Journal of Vascular and Endovascular Surgery. DOI: 10.1016/j.ejvs.2023.11.002.

2. American College of Cardiology/American Heart Association. 2024 Guideline for the Management of Lower Extremity Peripheral Artery Disease. Full guideline.

3. European Society for Vascular Surgery. 2026 Clinical Practice Guidelines on the Management of Vascular Graft and Endograft Infections. ESVS guidance.

4. Association for Medical Education in Europe. AMEE Guides – Formative Assessment and Feedback in Medical Education. AMEE Guides.

5. Occupational English Test. OET Medicine – Professional Healthcare Communication. OET official website.

Lưu ý: Đây là bài học tiếng Anh dựa trên tình huống lâm sàng, không phải phác đồ điều trị cá thể hóa. Các thông tin y khoa được đối chiếu với hướng dẫn liên quan; việc lựa chọn can thiệp cần căn cứ dữ liệu đầy đủ và hội chẩn trực tiếp.

FINAL EDUCATIONAL MESSAGE – THÔNG ĐIỆP GIÁO DỤC

“Great doctors do not merely recognize diseases. They recognize uncertainty, communicate with precision, and make timely decisions when every second matters.”

Người bác sĩ giỏi không chỉ nhận diện bệnh tật. Họ còn biết nhận diện những điều chưa chắc chắn, giao tiếp chính xác và đưa ra quyết định kịp thời khi mỗi giây đều có ý nghĩa.

Học tiếng Anh y khoa không đơn thuần là ghi nhớ từ vựng hay sử dụng những cấu trúc ngữ pháp phức tạp. Đó là quá trình rèn luyện tư duy lâm sàng, khả năng diễn đạt bằng chứng và năng lực phối hợp với đồng nghiệp để mang lại sự chăm sóc tốt hơn cho người bệnh.

PCC fC – MEDICAL ENGLISH AT 5 AM

Learn English. Think Critically. Communicate Clearly. Save Lives.

Mỗi buổi sáng học thêm một điều mới – Mỗi ngày trở thành một bác sĩ tốt hơn.

PCC fC 2026 – MULTILINGUAL MEDICAL EDUCATION

LESSON 140: GIẢ PHÌNH ĐỘNG MẠCH CHẬU ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Tiếng Trung Tinh Tế – Elegant Chinese (优雅中文) Tiếng Nhật Thực Hành – Practical Japanese (実用日本語)

Chủ đề tiếng Anh: A Life-Threatening Iliac Artery Pseudoaneurysm

Tiếng Trung: 危及生命的髂动脉假性动脉瘤 Wēijí shēngmìng de qià dòngmài jiǎxìng dòngmàiliú

Tiếng Nhật: 生命を脅かす腸骨動脈仮性動脈瘤 Seimei o obiyakasu chōkotsu dōmyaku kasei dōmyakuryū

Trình độ: HSK 3–4 (Tiếng Trung) | JLPT N4–N3 (Tiếng Nhật)

Thời lượng đề xuất: 30 phút mỗi ngôn ngữ, hoặc 30 phút học tích hợp có chọn lọc.

Định hướng: PCC fC 2026 – Học ngôn ngữ qua tình huống lâm sàng, kết hợp giao tiếp thực hành, tư duy khoa học và hiểu biết văn hóa.

Lưu ý về trình độ: Các cấu trúc giao tiếp được thiết kế ở mức HSK 3–4 và JLPT N4–N3. Một số thuật ngữ y khoa chuyên sâu vượt ngoài vốn từ thông thường của hai cấp độ này và được giảng dạy như từ vựng chuyên ngành mở rộng.

PHẦN A. TIẾNG TRUNG TINH TẾ – ELEGANT CHINESE

优雅中文 – 第140课

主题：危及生命的髂动脉假性动脉瘤

Zhǔtí: Wēijí shēngmìng de qià dòngmài jiǎxìng dòngmàiliú

Chủ đề: Giả phình động mạch chậu đe dọa tính mạng

1. 核心词汇 – 10 TỪ VỰNG TRỌNG TÂM

STT	Tiếng Trung – Pinyin	Âm Hán Việt	Nghĩa tiếng Việt
1	病人 – bìngrén	Bệnh nhân	Người bệnh
2	医生 – yīshēng	Y sinh	Bác sĩ
3	症状 – zhèngzhuàng	Chứng trạng	Triệu chứng
4	腹痛 – fùtòng	Phúc thống	Đau bụng
5	出血 – chūxuè	Xuất huyết	Chảy máu
6	动脉 – dòngmài	Động mạch	Động mạch
7	血压 – xuèyā	Huyết áp	Huyết áp
8	检查 – jiǎnchá	Kiểm tra	Kiểm tra, thăm khám
9	治疗 – zhìliáo	Trị liệu	Điều trị
10	手术 – shǒushù	Thủ thuật	Phẫu thuật

Ví dụ ứng dụng

1. 病人

这位病人今年十七岁。 Zhè wèi bìngrén jīnnián shíqī suì.

Bệnh nhân này năm nay 17 tuổi.

2. 医生

医生正在讨论治疗方案。 Yīshēng zhèngzài tǎolùn zhìliáo fāng’àn.

Các bác sĩ đang thảo luận phương án điều trị.

3. 症状

病人出现了严重的症状。 Bìngrén chūxiàn le yánzhòng de zhèngzhuàng.

Bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng.

4. 腹痛

病人有严重的腹痛。 Bìngrén yǒu yánzhòng de fùtòng.

Bệnh nhân bị đau bụng dữ dội.

5. 出血

我们怀疑病人有内出血。 Wǒmen huáiyí bìngrén yǒu nèi chūxuè.

Chúng tôi nghi ngờ bệnh nhân bị xuất huyết nội.

6. 动脉

CT检查发现髂动脉有异常。 CT jiǎnchá fāxiàn qià dòngmài yǒu yìcháng.

Chụp CT phát hiện bất thường ở động mạch chậu.

7. 血压

我们需要密切监测血压。 Wǒmen xūyào mìqiè jiāncè xuèyā.

Chúng ta cần theo dõi sát huyết áp.

8. 检查

病人需要进一步检查。 Bìngrén xūyào jìnyíbù jiǎnchá.

Bệnh nhân cần được kiểm tra thêm.

9. 治疗

医生正在制定治疗计划。 Yīshēng zhèngzài zhìdìng zhìliáo jìhuà.

Bác sĩ đang xây dựng kế hoạch điều trị.

10. 手术

医生正在评估是否需要紧急手术。 Yīshēng zhèngzài pínggū shìfǒu xūyào jǐnjí shǒushù.

Bác sĩ đang đánh giá liệu có cần phẫu thuật khẩn cấp hay không.

Thuật ngữ y khoa mở rộng

假性动脉瘤 – jiǎxìng dòngmàiliú: Giả phình động mạch.

髂动脉 – qià dòngmài: Động mạch chậu.

腹膜后血肿 – fùmó hòu xuèzhǒng: Khối máu tụ sau phúc mạc.

血流动力学不稳定 – xuèliú dònglìxué bù wěndìng: Rối loạn huyết động.

2. 日常交流 – 3 CÂU GIAO TIẾP

Câu 1 – Hỏi về tình trạng bệnh nhân

病人现在情况怎么样？

Bìngrén xiànzài qíngkuàng zěnmeyàng?

Tình trạng bệnh nhân hiện tại thế nào?

Câu 2 – Hỏi về kết quả chụp CT

CT检查发现了什么？

CT jiǎnchá fāxiàn le shénme?

Chụp CT phát hiện điều gì?

Câu 3 – Hỏi về phương án điều trị

我们需要马上做手术吗？

Wǒmen xūyào mǎshàng zuò shǒushù ma?

Chúng ta có cần phẫu thuật ngay không?

3. 语法重点 – 3 CẤU TRÚC NGỮ PHÁP

Cấu trúc 1: 正在 + Động từ

Ý nghĩa: Đang thực hiện một hành động.

Công thức: Chủ ngữ + 正在 + Động từ + Tân ngữ.

Ví dụ:

医生正在检查病人。 Yīshēng zhèngzài jiǎnchá bìngrén.

Bác sĩ đang thăm khám bệnh nhân.

Ứng dụng: Mô tả hoạt động đang diễn ra trong bệnh viện.

Cấu trúc 2: 因为……所以……

Ý nghĩa: Bởi vì… nên…

Công thức: 因为 + Nguyên nhân，所以 + Kết quả.

Ví dụ:

因为病人的情况很严重，所以我们需要马上评估。 Yīnwèi bìngrén de qíngkuàng hěn yánzhòng, suǒyǐ wǒmen xūyào mǎshàng pínggū.

Vì tình trạng bệnh nhân rất nghiêm trọng nên chúng ta cần đánh giá ngay.

Ứng dụng: Trình bày mối quan hệ nguyên nhân – kết quả trong lập luận lâm sàng.

Cấu trúc 3: 虽然……但是……

Ý nghĩa: Mặc dù… nhưng…

Công thức: 虽然 + Mệnh đề 1，但是 + Mệnh đề 2.

Ví dụ:

虽然病人的脚还是温暖的，但是我们不能排除缺血。 Suīrán bìngrén de jiǎo háishi wēnnuǎn de, dànshì wǒmen bù néng páichú quēxuè.

Mặc dù bàn chân bệnh nhân vẫn ấm, nhưng chúng ta không thể loại trừ thiếu máu cục bộ.

Ứng dụng: Diễn đạt sự thận trọng khi đánh giá những dấu hiệu lâm sàng có vẻ thuận lợi.

4. 发音训练 – HƯỚNG DẪN PHÁT ÂM

Trọng tâm 1 – Phân biệt thanh điệu

医生 – yīshēng: Thanh 1 + thanh 1.
病人 – bìngrén: Thanh 4 + thanh 2.
检查 – jiǎnchá: Thanh 3 + thanh 2.
治疗 – zhìliáo: Thanh 4 + thanh 2.

Trọng tâm 2 – Phân biệt âm j, q, x

检查 – jiǎnchá: Âm j không giống âm “gi” tiếng Việt hoàn toàn.
髂 – qià: Âm q bật hơi rõ.
血 – xuè: Âm x nhẹ, không đọc như “s” tiếng Anh.

Trọng tâm 3 – Lỗi thường gặp

Không đọc 血压 (xuèyā) thành xuěyā. Trong tiếng Trung phổ thông, 血压 thường được đọc là xuèyā.

Không bỏ qua sự khác biệt giữa thanh 2 và thanh 4 vì có thể làm giảm độ rõ của lời nói.

Bài luyện: Đọc ba lần câu:

我们需要密切监测血压。 Wǒmen xūyào mìqiè jiāncè xuèyā.

5. 情景对话 – HỘI THOẠI LÂM SÀNG

Bối cảnh: Hai bác sĩ trao đổi về một bệnh nhân có giả phình động mạch chậu.

医生甲 – Bác sĩ A:

病人现在情况怎么样？ Bìngrén xiànzài qíngkuàng zěnmeyàng?

Tình trạng bệnh nhân hiện tại thế nào?

医生乙 – Bác sĩ B:

她的心率很快，血红蛋白也很低。 Tā de xīnlǜ hěn kuài, xuèhóngdànbái yě hěn dī.

Nhịp tim của bệnh nhân rất nhanh và hemoglobin cũng rất thấp.

医生甲:

CT检查发现了什么？ CT jiǎnchá fāxiàn le shénme?

Chụp CT phát hiện điều gì?

医生乙:

发现了右侧髂动脉假性动脉瘤和腹膜后血肿。 Fāxiàn le yòucè qià dòngmài jiǎxìng dòngmàiliú hé fùmó hòu xuèzhǒng.

Phát hiện giả phình động mạch chậu phải và khối máu tụ sau phúc mạc.

医生甲:

我们应该怎么办？ Wǒmen yīnggāi zěnme bàn?

Chúng ta nên làm gì?

医生乙:

我们需要立即请血管外科医生会诊。 Wǒmen xūyào lìjí qǐng xuèguǎn wàikē yīshēng huìzhěn.

Chúng ta cần mời bác sĩ phẫu thuật mạch máu hội chẩn ngay.

Bài tập: Đóng vai hai bác sĩ, luyện nói hội thoại hai lượt rồi đổi vai.

6. 快速测试 – KIỂM TRA NHANH

Câu 1. “Xuất huyết” trong tiếng Trung là gì?

A. 血压 B. 出血 C. 治疗

Câu 2. Hoàn thành câu:

医生 ______ 检查病人。

A. 正在 B. 因为 C. 但是

Câu 3. Dịch sang tiếng Việt:

我们需要马上评估病人的情况。

Đáp án

B – 出血: Xuất huyết.
A – 正在: Đang.
Chúng ta cần đánh giá ngay tình trạng bệnh nhân.

文化提示 – THÔNG ĐIỆP VĂN HÓA TRUNG HOA

Trong giao tiếp y khoa bằng tiếng Trung, sự rõ ràng và tôn trọng có vai trò quan trọng. Khi trao đổi với người bệnh và gia đình, nên ưu tiên cách diễn đạt dễ hiểu, hạn chế thuật ngữ chuyên sâu không cần thiết và giải thích sự chưa chắc chắn một cách thận trọng.

“医者仁心，沟通为桥。”

Yī zhě rén xīn, gōutōng wéi qiáo.

Người thầy thuốc lấy lòng nhân ái làm gốc, lấy giao tiếp làm cầu nối.

PHẦN B. TIẾNG NHẬT THỰC HÀNH – PRACTICAL JAPANESE

実用日本語 – 第140課

テーマ：生命を脅かす腸骨動脈仮性動脈瘤

Seimei o obiyakasu chōkotsu dōmyaku kasei dōmyakuryū

Chủ đề: Giả phình động mạch chậu đe dọa tính mạng

1. 重要語彙 – 10 TỪ VỰNG TRỌNG TÂM

STT	Tiếng Nhật – Kana/Romaji	Âm Hán Việt	Nghĩa tiếng Việt
1	患者（かんじゃ）– kanja	Hoạn giả	Bệnh nhân
2	医師（いし）– ishi	Y sư	Bác sĩ
3	症状（しょうじょう）– shōjō	Chứng trạng	Triệu chứng
4	腹痛（ふくつう）– fukutsū	Phúc thống	Đau bụng
5	出血（しゅっけつ）– shukketsu	Xuất huyết	Chảy máu
6	動脈（どうみゃく）– dōmyaku	Động mạch	Động mạch
7	血圧（けつあつ）– ketsuatsu	Huyết áp	Huyết áp
8	検査（けんさ）– kensa	Kiểm tra	Xét nghiệm, thăm khám
9	治療（ちりょう）– chiryō	Trị liệu	Điều trị
10	手術（しゅじゅつ）– shujutsu	Thủ thuật	Phẫu thuật

Ví dụ ứng dụng

1. 患者

この患者さんは17歳です。 Kono kanja-san wa jūnana-sai desu.

Bệnh nhân này 17 tuổi.

2. 医師

医師が治療方針を相談しています。 Ishi ga chiryō hōshin o sōdan shite imasu.

Các bác sĩ đang trao đổi về phương hướng điều trị.

3. 症状

患者さんには重い症状があります。 Kanja-san ni wa omoi shōjō ga arimasu.

Bệnh nhân có các triệu chứng nghiêm trọng.

4. 腹痛

患者さんは強い腹痛を訴えています。 Kanja-san wa tsuyoi fukutsū o uttaete imasu.

Bệnh nhân đang than phiền đau bụng dữ dội.

5. 出血

体内で出血している可能性があります。 Tainai de shukketsu shite iru kanōsei ga arimasu.

Có khả năng đang xảy ra xuất huyết bên trong cơ thể.

6. 動脈

CT検査で腸骨動脈に異常が見つかりました。 Shī-tī kensa de chōkotsu dōmyaku ni ijō ga mitsukarimashita.

Chụp CT phát hiện bất thường ở động mạch chậu.

7. 血圧

血圧を注意深く観察してください。 Ketsuatsu o chūibukaku kansatsu shite kudasai.

Hãy theo dõi huyết áp cẩn thận.

8. 検査

追加の検査が必要です。 Tsūka no kensa ga hitsuyō desu.

Cần làm thêm xét nghiệm.

9. 治療

適切な治療を検討します。 Tekisetsu na chiryō o kentō shimasu.

Chúng tôi sẽ cân nhắc phương pháp điều trị phù hợp.

10. 手術

緊急手術が必要かどうかを判断します。 Kinkyū shujutsu ga hitsuyō ka dō ka o handan shimasu.

Chúng tôi sẽ đánh giá xem có cần phẫu thuật khẩn cấp hay không.

Thuật ngữ y khoa mở rộng

仮性動脈瘤（かせいどうみゃくりゅう） – kasei dōmyakuryū: Giả phình động mạch.

腸骨動脈（ちょうこつどうみゃく） – chōkotsu dōmyaku: Động mạch chậu.

後腹膜血腫（こうふくまくけっしゅ） – kōfukumaku kesshu: Khối máu tụ sau phúc mạc.

血行動態不安定（けっこうどうたいふあんてい） – kekkō dōtai fuantei: Rối loạn huyết động.

2. 医療コミュニケーション – 3 CÂU GIAO TIẾP

Câu 1 – Hỏi tình trạng bệnh nhân

患者さんの現在の状態はどうですか。

Kanja-san no genzai no jōtai wa dō desu ka.

Tình trạng hiện tại của bệnh nhân thế nào?

Câu 2 – Hỏi kết quả chụp CT

CT検査で何が分かりましたか。

Shī-tī kensa de nani ga wakarimashita ka.

Chụp CT cho biết điều gì?

Câu 3 – Hỏi về phẫu thuật

緊急手術が必要でしょうか。

Kinkyū shujutsu ga hitsuyō deshō ka.

Liệu có cần phẫu thuật khẩn cấp không?

3. 文法ポイント – 3 CẤU TRÚC NGỮ PHÁP

Cấu trúc 1: ～ています

Ý nghĩa: Diễn tả hành động đang diễn ra hoặc trạng thái đang duy trì.

Công thức: Động từ thể て + います.

Ví dụ:

医師が患者さんを診察しています。 Ishi ga kanja-san o shinsatsu shite imasu.

Bác sĩ đang khám bệnh nhân.

Ứng dụng: Mô tả hoạt động đang diễn ra trong bệnh viện.

Cấu trúc 2: ～ので

Ý nghĩa: Vì, do, bởi vì.

Công thức: Mệnh đề chỉ nguyên nhân + ので + Mệnh đề kết quả.

Ví dụ:

患者さんの状態が悪いので、すぐに評価する必要があります。 Kanja-san no jōtai ga warui node, sugu ni hyōka suru hitsuyō ga arimasu.

Vì tình trạng bệnh nhân xấu nên cần đánh giá ngay.

Ứng dụng: Trình bày lý do chuyên môn một cách lịch sự, tự nhiên.

Cấu trúc 3: ～ても

Ý nghĩa: Dù, cho dù, ngay cả khi.

Công thức: Động từ thể て + も / Tính từ dạng tương ứng + も.

Ví dụ:

足が温かくても、虚血の可能性は否定できません。 Ashi ga atatakakute mo, kyoketsu no kanōsei wa hitei dekimasen.

Dù bàn chân còn ấm, vẫn không thể loại trừ khả năng thiếu máu cục bộ.

Ứng dụng: Diễn đạt lập luận nhượng bộ và sự thận trọng trong đánh giá lâm sàng.

4. 発音練習 – HƯỚNG DẪN PHÁT ÂM

Trọng tâm 1 – Trường âm

治療 – ちりょう – chiryō

Âm “ō” được kéo dài đủ hai nhịp mora.

動脈 – どうみゃく – dōmyaku

Cần phân biệt nguyên âm dài “ō” với âm “o” ngắn.

Trọng tâm 2 – Âm ngắt っ

出血 – しゅっけつ – shukketsu

Âm っ tạo một nhịp ngắt trước âm k. Không đọc liền thành shuketsu.

Trọng tâm 3 – Âm ghép

手術 – しゅじゅつ – shujutsu

Chú ý sự khác biệt giữa しゅ (shu) và じゅ (ju).

症状 – しょうじょう – shōjō

Hai trường âm phải được phát âm đầy đủ.

Lỗi thường gặp

Người học Việt Nam thường đọc thiếu trường âm hoặc bỏ âm ngắt, làm giảm độ chính xác của từ.

Tiếng Nhật không sử dụng hệ thống trọng âm nhấn mạnh giống tiếng Anh. Cần chú ý nhịp mora và ngữ điệu tự nhiên; không nên nhấn mạnh tùy tiện các âm tiết.

Bài luyện:

患者さんの血圧を確認してください。 Kanja-san no ketsuatsu o kakunin shite kudasai.

Xin hãy kiểm tra huyết áp của bệnh nhân.

5. 医療場面の会話 – HỘI THOẠI LÂM SÀNG

Bối cảnh: Hai bác sĩ trao đổi về một bệnh nhân có giả phình động mạch chậu.

医師A – Bác sĩ A:

患者さんの現在の状態はどうですか。 Kanja-san no genzai no jōtai wa dō desu ka.

Tình trạng bệnh nhân hiện tại thế nào?

医師B – Bác sĩ B:

心拍数が速く、ヘモグロビン値も低いです。 Shinpaku-sū ga hayaku, hemogurobin-chi mo hikui desu.

Nhịp tim nhanh và nồng độ hemoglobin cũng thấp.

医師A:

CT検査で何が分かりましたか。 Shī-tī kensa de nani ga wakarimashita ka.

Chụp CT cho biết điều gì?

医師B:

右総腸骨動脈の仮性動脈瘤と後腹膜血腫が見つかりました。 Migi sō-chōkotsu dōmyaku no kasei dōmyakuryū to kōfukumaku kesshu ga mitsukarimashita.

Phát hiện giả phình động mạch chậu chung phải và khối máu tụ sau phúc mạc.

医師A:

次に何をすべきでしょうか。 Tsugi ni nani o subeki deshō ka.

Tiếp theo chúng ta nên làm gì?

医師B:

すぐに血管外科の専門医に相談する必要があります。 Sugu ni kekkan-geka no senmon’i ni sōdan suru hitsuyō ga arimasu.

Chúng ta cần hội chẩn ngay với bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật mạch máu.

Bài tập: Học viên luyện theo cặp, thực hành đổi vai và tập trung vào ngữ điệu lịch sự trong giao tiếp chuyên môn.

6. ミニテスト – KIỂM TRA NHANH

Câu 1. “Phẫu thuật” trong tiếng Nhật là gì?

A. 検査 B. 手術 C. 血圧

Câu 2. Chọn từ thích hợp:

患者さんの状態が悪い ______、すぐに評価します。

A. ので B. でも C. まで

Câu 3. Dịch sang tiếng Việt:

緊急手術が必要かどうかを判断します。

Đáp án

B – 手術: Phẫu thuật.
A – ので: Vì, do.
Chúng tôi sẽ đánh giá xem có cần phẫu thuật khẩn cấp hay không.

日本文化 – THÔNG ĐIỆP VĂN HÓA NHẬT BẢN

Trong giao tiếp chuyên môn tại Nhật Bản, sự chính xác, khiêm tốn và tôn trọng người đối thoại rất được coi trọng.

Khi trình bày nhận định lâm sàng chưa chắc chắn, các cách nói như:

可能性があります。 Kanōsei ga arimasu. Có khả năng…

否定できません。 Hitei dekimasen. Không thể loại trừ…

giúp truyền đạt sự chưa chắc chắn một cách rõ ràng và phù hợp với giao tiếp chuyên nghiệp.

“思いやりの心と、正確なコミュニケーション。”

Omoiyari no kokoro to, seikaku na komyunikēshon.

Tấm lòng biết quan tâm và giao tiếp chính xác.

PHẦN C. TỔNG KẾT LIÊN NGÔN NGỮ – TRILINGUAL REVIEW

1. So sánh 8 thuật ngữ y khoa

English	Chinese	Japanese	Vietnamese
Patient	病人	患者	Bệnh nhân
Doctor	医生	医師	Bác sĩ
Symptom	症状	症状	Triệu chứng
Abdominal pain	腹痛	腹痛	Đau bụng
Hemorrhage	出血	出血	Xuất huyết
Artery	动脉	動脈	Động mạch
Treatment	治疗	治療	Điều trị
Surgery	手术	手術	Phẫu thuật

Điểm đáng chú ý: Nhiều thuật ngữ y khoa Trung – Nhật có chung nguồn gốc chữ Hán. Việc hiểu âm Hán Việt giúp học viên ghi nhớ và nhận diện từ nhanh hơn, nhưng cần chú ý sự khác biệt về phát âm, ngữ pháp và cách sử dụng trong từng ngôn ngữ.

2. Bài tập Active Recall – 3 phút

Không nhìn bảng từ vựng, học viên thực hiện ba nhiệm vụ:

Nói “bệnh nhân”, “động mạch”, “xuất huyết”, “phẫu thuật” bằng cả tiếng Trung và tiếng Nhật.
Đặt một câu hỏi về tình trạng bệnh nhân bằng mỗi ngôn ngữ.
Diễn đạt ý “Mặc dù bàn chân còn ấm, không thể loại trừ thiếu máu cục bộ” bằng tiếng Trung hoặc tiếng Nhật.

Giảng viên sửa một lỗi quan trọng nhất, sau đó yêu cầu học viên thực hiện lại để củng cố trí nhớ.

3. Phương pháp ôn tập theo PCC fC 2026

Ngày học: Đọc – nghe – nhắc lại – thực hành hội thoại.

Sau 24 giờ: Tự nhớ lại 10 từ trọng tâm mà không nhìn đáp án.

Sau 3 ngày: Thực hành lại hội thoại theo cặp, đổi vai bác sĩ A và bác sĩ B.

Sau 7 ngày: Tự xây dựng một tình huống mới và sử dụng ít nhất ba cấu trúc ngữ pháp đã học.

Phương pháp này kết hợp Active Recall, Spaced Repetition, Retrieval Practice và Deliberate Practice nhằm chuyển kiến thức từ ghi nhớ ngắn hạn sang khả năng sử dụng thực tế.

THÔNG ĐIỆP GIÁO DỤC – EDUCATIONAL MESSAGE

Tiếng Trung:

学语言，懂文化，连接世界。 Xué yǔyán, dǒng wénhuà, liánjiē shìjiè.

Tiếng Nhật:

言葉を学び、文化を理解し、世界とつながる。 Kotoba o manabi, bunka o rikai shi, sekai to tsunagaru.

Tiếng Anh:

Learn Languages – Understand Cultures – Connect the World.

Tiếng Việt:

“Học ngôn ngữ – Hiểu văn hóa – Kết nối thế giới.”

Mỗi ngôn ngữ mới không chỉ mở rộng vốn từ mà còn mở ra một cách tư duy, một nền văn hóa và những cơ hội hợp tác mới. Đối với nhân viên y tế, học ngoại ngữ còn là hành trình nâng cao năng lực giao tiếp, tiếp cận tri thức quốc tế và chăm sóc người bệnh tốt hơn.

PCC fC 2026 – ELEGANT CHINESE & PRACTICAL JAPANESE

Learn with Curiosity. Practice with Discipline. Communicate with Compassion.