PCC Language – Thăng Long, Hà Nội, ngày 7/10/2026, Trong thần kinh học, chỉ một thay đổi rất nhỏ về vị trí tổn thương cũng có thể tạo ra những biểu hiện lâm sàng hoàn toàn khác nhau. Một người bệnh có thể đến viện vì nói khó, mất thăng bằng, rối loạn ý thức hoặc rối loạn các chức năng sống; đằng sau những dấu hiệu ấy là sự tham gia của nhiều cấu trúc quan trọng như gian não, đồi thị, vùng dưới đồi, thân não, hệ lưới và tiểu não. Tài liệu của Bài 129 tập trung vào chính những cấu trúc này, đồng thời liên hệ chúng với xử lý cảm giác, điều hòa thần kinh tự chủ, duy trì ý thức, phối hợp vận động và đột quỵ. Chapter 6 Review_ The Nervous S…

Vì vậy, trong Bài 129 – The Nervous System (Part II): Subcortical Structures, Brainstem & Clinical Neurology, Lớp Tiếng Anh Y khoa 5H do CLB Bóng đá PCC fC tổ chức sẽ không chỉ học từ vựng thần kinh học, mà còn luyện cách tư duy theo chuỗi structure – function – clinical manifestation. Qua hội thoại chuyên môn, thuật ngữ, phát âm, ngữ pháp y khoa và tình huống lâm sàng, người học sẽ rèn khả năng diễn đạt tiếng Anh ở mức tương đương IELTS 8.0, đồng thời củng cố cách tiếp cận người bệnh thần kinh một cách logic và có hệ thống.

Mục tiêu của bài học không phải là ghi nhớ thật nhiều thuật ngữ, mà là dùng tiếng Anh để hiểu sâu hơn cơ chế bệnh và diễn đạt chính xác điều đang xảy ra với người bệnh.

BÀI 129 – TIẾNG ANH Y KHOA 5H

The Nervous System (Part II): Subcortical Structures, Brainstem & Clinical Neurology

Hệ thần kinh (Phần II): Cấu trúc dưới vỏ, thân não & thần kinh học lâm sàng

Lớp Tiếng Anh Y khoa 5H – do CLB Bóng đá PCC fC tổ chức
Level: IELTS 8.0 | Medical English – Neuroanatomy – Clinical Reasoning
Thông điệp học tập: Understand the structure – explain the function – connect it to the clinical picture.

Bài 129 được thiết kế trực tiếp từ Chapter 6 Review: The Nervous System (Part II), tập trung vào gian não, đồi thị, vùng dưới đồi, thân não, hệ lưới, tiểu não và đột quỵ.

---

I. LEARNING OBJECTIVES – MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau bài học, học viên có thể:

1. Mô tả chính xác bằng tiếng Anh các cấu trúc chính của diencephalon, brainstem, reticular formation và cerebellum.
2. Giải thích mối liên hệ structure → function → clinical manifestation.
3. Sử dụng thành thạo ít nhất 15 thuật ngữ thần kinh học ở mức IELTS 8.0.
4. Sử dụng reduced relative clauses trong văn phong y khoa.
5. Phân biệt và sử dụng đúng các viết tắt CVA, CNS, ANS, RAS.
6. Trình bày một tình huống thần kinh ngắn bằng tiếng Anh theo logic lâm sàng.
7. Nghe và nhận diện được các thuật ngữ giải phẫu thần kinh quan trọng trong hội thoại chuyên môn.

Nội dung giải phẫu và chức năng cốt lõi của các cấu trúc trên được trình bày trong phần hội thoại và từ vựng của tài liệu gốc.

---

II. WARM-UP – 5H BRAIN ACTIVATION

Câu hỏi khởi động

Question:

A patient suddenly becomes drowsy, develops dysarthria and severe gait instability. Which parts of the nervous system would you immediately consider?

Gợi ý trả lời IELTS 8.0:

I would initially consider dysfunction involving the brainstem, cerebellum, or reticular activating system. The combination of impaired consciousness, dysarthria, and ataxia suggests that multiple closely interconnected neurological structures may be affected.

Dịch

Tôi sẽ nghĩ trước tiên đến rối loạn chức năng ở thân não, tiểu não hoặc hệ lưới hoạt hóa. Sự kết hợp của rối loạn ý thức, nói khó và thất điều gợi ý rằng nhiều cấu trúc thần kinh có liên hệ chặt chẽ với nhau có thể đang bị tổn thương.

---

III. CORE CLINICAL DIALOGUE

Clinical Dialogue: Subcortical & Brainstem Review

Đây là hội thoại trung tâm của bài, được sắp xếp lại đúng thứ tự từ tài liệu.

1. Dr. Evans

Mai, as we conclude our review of Chapter 6: The Nervous System Part II, can you summarize the primary subcortical structures involved in sensory processing and autonomic regulation?

Dịch:
Mai, khi chúng ta kết thúc phần ôn tập Chương 6: Hệ thần kinh – Phần II, em có thể tóm tắt những cấu trúc dưới vỏ chính tham gia xử lý cảm giác và điều hòa thần kinh tự chủ không?

---

2. Mai

Certainly, Doctor; the diencephalon—comprising the thalamus and hypothalamus—serves as the main switching hub for sensory signals and manages homeostatic functions like body temperature and endocrine output.

Dịch:
Vâng, thưa bác sĩ. Gian não—bao gồm đồi thị và vùng dưới đồi—đóng vai trò là trung tâm chuyển tiếp chính của các tín hiệu cảm giác và điều hòa các chức năng nội môi như nhiệt độ cơ thể và hoạt động nội tiết.

---

3. Dr. Evans

Excellent. And how does the brainstem integrate with these higher centers to sustain vital life operations?

Dịch:
Rất tốt. Vậy thân não phối hợp với các trung tâm thần kinh cao hơn này như thế nào để duy trì các hoạt động sống thiết yếu?

---

4. Mai

The brainstem, composed of the midbrain, pons, and medulla oblongata, controls essential autonomic reflexes such as respiration, heart rate, and vasomotor tone.

Dịch:
Thân não, gồm trung não, cầu não và hành não, kiểm soát các phản xạ thần kinh tự chủ thiết yếu như hô hấp, nhịp tim và trương lực vận mạch.

---

5. Dr. Evans

What about the reticular formation and cerebellum in terms of clinical functioning?

Dịch:
Còn hệ lưới và tiểu não thì sao khi xét về chức năng lâm sàng?

---

6. Mai

The reticular formation maintains consciousness and wakefulness, while the cerebellum coordinates voluntary muscle movements and physical equilibrium.

Dịch:
Hệ lưới duy trì ý thức và trạng thái tỉnh táo, trong khi tiểu não phối hợp các vận động cơ chủ ý và duy trì thăng bằng cơ thể.

---

7. Dr. Evans

Correct. Finally, what severe neurological emergency occurs when blood supply to these cerebral or brainstem networks is suddenly disrupted?

Dịch:
Chính xác. Cuối cùng, cấp cứu thần kinh nghiêm trọng nào xảy ra khi nguồn cung cấp máu cho các mạng lưới ở đại não hoặc thân não bị gián đoạn đột ngột?

---

8. Mai

That would be a cerebrovascular accident, or stroke, which deprives neural tissue of oxygen and can result in focal neurological deficits or impaired autonomic pathways.

Dịch:
Đó là tai biến mạch máu não, hay đột quỵ, làm mô thần kinh thiếu oxy và có thể gây thiếu hụt thần kinh khu trú hoặc rối loạn các đường dẫn truyền thần kinh tự chủ.

---

IV. HIGH-YIELD MEDICAL VOCABULARY

Term	IPA	Nghĩa	Clinical use
diencephalon	/ˌdaɪ.ənˈsef.ə.lɒn/	gian não	Diencephalic structures regulate sensory and autonomic functions.
thalamus	/ˈθæl.ə.məs/	đồi thị	The thalamus acts as an important sensory relay.
hypothalamus	/ˌhaɪ.pəˈθæl.ə.məs/	vùng dưới đồi	The hypothalamus contributes to homeostasis.
brainstem	/ˈbreɪn.stem/	thân não	Brainstem injury may compromise vital functions.
midbrain	/ˈmɪd.breɪn/	trung não	The midbrain forms part of the brainstem.
pons	/pɒnz/	cầu não	The pons connects several neural pathways.
medulla oblongata	/məˌdʌl.ə ˌɒb.lɒŋˈɡɑː.tə/	hành não	It contributes to autonomic regulation.
reticular formation	/rɪˈtɪk.jə.lər fɔːˈmeɪ.ʃən/	hệ/cấu tạo lưới	Important for wakefulness and consciousness.
cerebellum	/ˌser.əˈbel.əm/	tiểu não	Coordinates movement and equilibrium.
consciousness	/ˈkɒn.ʃəs.nəs/	ý thức	Consciousness may deteriorate in brainstem disease.
wakefulness	/ˈweɪk.fəl.nəs/	trạng thái tỉnh thức	The reticular system supports wakefulness.
equilibrium	/ˌiː.kwɪˈlɪb.ri.əm/	thăng bằng	Cerebellar dysfunction disturbs equilibrium.
vasomotor tone	/ˌveɪ.zəʊˈməʊ.tər təʊn/	trương lực vận mạch	Brainstem centers influence vasomotor tone.
cerebrovascular accident	/ˌser.ə.brəʊˈvæs.kjə.lər/	tai biến mạch máu não	CVA is another term for stroke.
focal neurological deficit	—	thiếu hụt thần kinh khu trú	Stroke can cause focal neurological deficits.

Các thuật ngữ diencephalon, brainstem, cerebellum và hypothalamus, cùng phần giải thích cấu trúc/chức năng, có trong trang từ vựng của tài liệu.

---

V. THINK LIKE A NEUROLOGIST

Structure → Function → Clinical manifestation

1. Diencephalon

Structure: thalamus + hypothalamus
↓
Function: sensory relay + homeostasis
↓
Clinical language: sensory disturbance, endocrine/autonomic dysfunction

2. Brainstem

Structure: midbrain + pons + medulla oblongata
↓
Function: essential autonomic reflexes
↓
Clinical language: altered respiration, cardiovascular instability, impaired consciousness

3. Reticular formation

Function: consciousness + wakefulness
↓
Clinical significance: impaired function may be associated with reduced level of consciousness.

4. Cerebellum

Function: coordination + equilibrium
↓
Clinical language: ataxia, impaired coordination, gait instability

Tài liệu gốc nhấn mạnh rằng thân não kiểm soát các phản xạ tự chủ thiết yếu, hệ lưới liên quan đến tỉnh thức và tiểu não phối hợp vận động cùng thăng bằng.

---

VI. GRAMMAR FOR MEDICAL ENGLISH – IELTS 8.0

Reduced Relative Clauses

Đây là điểm ngữ pháp chính của tài liệu.

A. Active reduction – V-ing

Full form:

The diencephalon, which comprises the thalamus and hypothalamus, plays a major role in sensory processing.

Reduced form:

The diencephalon, comprising the thalamus and hypothalamus, plays a major role in sensory processing.

Công thức

Noun + which/that + active verb
→ Noun + V-ing

---

B. Passive reduction – V3/ed

Full form:

The brainstem, which is composed of the midbrain, pons, and medulla oblongata, regulates vital functions.

Reduced form:

The brainstem, composed of the midbrain, pons, and medulla oblongata, regulates vital functions.

Công thức

Noun + which is/are + V3
→ Noun + V3

---

IELTS 8.0 Upgrade

Basic

The cerebellum controls coordination.

Better

The cerebellum plays an important role in coordination.

IELTS 8.0 / Academic Medical English

The cerebellum, integrating multiple sensory and motor inputs, plays a pivotal role in coordinating voluntary movement and maintaining equilibrium.

---

VII. CLINICAL ABBREVIATIONS

Tài liệu đưa ra bốn viết tắt quan trọng:

CVA – Cerebrovascular Accident
→ Tai biến mạch máu não

ANS – Autonomic Nervous System
→ Hệ thần kinh tự chủ

CNS – Central Nervous System
→ Hệ thần kinh trung ương

RAS – Reticular Activating System
→ Hệ lưới hoạt hóa

Pronunciation challenge

Không đọc thành một từ nếu chưa quen:

• C–V–A
• A–N–S
• C–N–S
• R–A–S

---

VIII. CLINICAL REASONING – IELTS 8.0

Case

A 68-year-old man with a history of hypertension suddenly develops dysarthria, severe unsteadiness, and limb ataxia. Shortly afterwards, he becomes increasingly drowsy.

Question 1

Which structures should be considered?

Suggested answer

The combination of dysarthria and limb ataxia raises concern for cerebellar or brainstem involvement. The subsequent deterioration in consciousness is particularly concerning because it may indicate disruption of brainstem or reticular pathways responsible for maintaining wakefulness.

Question 2

What major neurological emergency should be excluded urgently?

An acute cerebrovascular event should be considered because sudden disruption of cerebral or brainstem blood supply can produce focal neurological deficits.

Lưu ý: phần “sudden cerebrovascular accident → focal neurological deficits” nằm trong tài liệu; tình huống tích hợp phía trên là bài tập giảng dạy được xây dựng từ các khái niệm đó, không phải ca bệnh trong file.

---

IX. SPEAKING PRACTICE – IELTS 8.0

Task: 60-second clinical explanation

Prompt:

Explain why a lesion involving the brainstem may be clinically more dangerous than a small isolated cortical lesion.

Model answer

A brainstem lesion may be particularly dangerous because the brainstem contains neural networks involved in several vital physiological processes. Comprising the midbrain, pons, and medulla oblongata, it contributes to the regulation of respiration, heart rate, and vasomotor tone. Furthermore, its close relationship with pathways involved in consciousness means that significant brainstem dysfunction may have profound neurological and systemic consequences.

---

X. LISTENING CHALLENGE

Giảng viên đọc đoạn sau hai lần, lần đầu tốc độ tự nhiên, lần hai nhanh hơn khoảng 10%.

The diencephalon comprises the thalamus and hypothalamus and plays an important role in sensory processing and homeostatic regulation. Below these structures lies the brainstem, composed of the midbrain, pons, and medulla oblongata. Together with the reticular formation and cerebellum, these regions contribute to consciousness, autonomic regulation, coordination, and equilibrium.

Học viên nghe và điền:

1. The diencephalon comprises the ______ and ______.
2. The brainstem consists of the ______, ______ and ______.
3. The reticular formation contributes to ______.
4. The cerebellum is important for ______ and ______.

Answer

1. thalamus / hypothalamus
2. midbrain / pons / medulla oblongata
3. consciousness / wakefulness
4. coordination / equilibrium

---

XI. INTERACTIVE PRACTICE

Tài liệu gốc có bài điền từ về một bệnh nhân 68 tuổi tăng huyết áp, khởi phát đột ngột và có dysarthria cùng limb ataxia.

Fill in the blanks

A 68-year-old male with hypertension presents with sudden (1) ______ accident. Physical examination reveals dysarthria and limb ataxia, indicating localized ischemia within the (2) ______.

Answers

1. cerebrovascular
2. cerebellum

Đáp án này cũng được cung cấp trong Teacher’s Guide của tài liệu.

---

XII. TRANSLATION CHALLENGE

Vietnamese → English

“Gian não, bao gồm đồi thị và vùng dưới đồi, đóng vai trò là trung tâm chuyển tiếp tín hiệu cảm giác và điều hòa chức năng nội tiết, trong khi thân não kiểm soát các phản xạ không tự chủ thiết yếu.”

IELTS 8.0 answer

The diencephalon, comprising the thalamus and hypothalamus, acts as a sensory relay center and regulates endocrine function, while the brainstem controls vital involuntary reflexes.

Đây cũng là mẫu dịch được cung cấp trong Teacher’s Guide.

---

XIII. IELTS 8.0 PARAPHRASE TRAINING

1.

Original:

The reticular formation maintains consciousness.

Upgrade:

The reticular formation plays a critical role in maintaining consciousness and wakefulness.

2.

Original:

The cerebellum coordinates movement.

Upgrade:

The cerebellum is principally responsible for coordinating voluntary movement and maintaining physical equilibrium.

3.

Original:

Stroke deprives neural tissue of oxygen.

Upgrade:

Acute interruption of cerebral blood flow may compromise oxygen delivery to neural tissue, resulting in focal neurological dysfunction.

---

XIV. 10 HIGH-LEVEL COLLOCATIONS

1. sensory processing – xử lý cảm giác
2. autonomic regulation – điều hòa thần kinh tự chủ
3. homeostatic function – chức năng duy trì nội môi
4. endocrine output – hoạt động/đầu ra nội tiết
5. vital life operations – các hoạt động sống thiết yếu
6. autonomic reflexes – phản xạ thần kinh tự chủ
7. vasomotor tone – trương lực vận mạch
8. focal neurological deficits – thiếu hụt thần kinh khu trú
9. impaired consciousness – suy giảm ý thức
10. cerebrovascular accident – tai biến mạch máu não

---

XV. MINI QUIZ – 5 QUESTIONS

1. Which structure acts as a major sensory relay?

A. Cerebellum
B. Thalamus
C. Medulla
D. Pons

Answer: B

2. Which structure is most directly associated with wakefulness in this lesson?

A. Hypothalamus
B. Cerebellum
C. Reticular formation
D. Thalamus

Answer: C

3. Which is NOT a component of the brainstem?

A. Midbrain
B. Pons
C. Medulla oblongata
D. Cerebellum

Answer: D

4. Choose the correct reduced clause:

The brainstem, ______ of the midbrain, pons, and medulla, controls vital reflexes.

A. composing
B. composed
C. comprises
D. comprise

Answer: B

5. CVA stands for:

Cerebrovascular Accident.

---

XVI. 5H PRONUNCIATION DRILL

Đọc 3 lần: chậm → chuẩn → tốc độ lâm sàng:

The diencephalon, comprising the thalamus and hypothalamus, regulates sensory processing and homeostasis.

The brainstem, composed of the midbrain, pons, and medulla oblongata, controls essential autonomic reflexes.

The reticular formation maintains consciousness, while the cerebellum coordinates movement and equilibrium.

---

XVII. 5H CHALLENGE – 90 SECONDS WITHOUT NOTES

Học viên trình bày đủ 5 ý:

Diencephalon → Thalamus → Hypothalamus → Brainstem → Cerebellum

Điều kiện:

• không nhìn tài liệu;
• ít nhất 2 reduced relative clauses;
• ít nhất 5 thuật ngữ chuyên ngành;
• không dịch từng từ từ tiếng Việt;
• phát âm đúng diencephalon / hypothalamus / cerebellum / medulla oblongata.

---

XVIII. TAKE-HOME MESSAGE

One anatomy – One function – One clinical consequence

Diencephalon
→ sensory relay & homeostasis

Brainstem
→ vital autonomic functions

Reticular formation
→ consciousness & wakefulness

Cerebellum
→ coordination & equilibrium

Disrupted cerebral/brainstem blood supply
→ Stroke → focal neurological deficits

---

CÂU CHỐT BÀI 129

“Learning neuroanatomy is not about memorising structures; it is about understanding how structure explains function, and how loss of function explains the patient in front of us.”

Học giải phẫu thần kinh không chỉ để ghi nhớ các cấu trúc; điều quan trọng là hiểu cấu trúc giải thích chức năng như thế nào, và khi chức năng bị mất đi, nó giải thích biểu hiện của người bệnh trước mặt chúng ta ra sao.

Lớp Tiếng Anh Y khoa 5H – PCC fC

Học đều mỗi ngày • Hiểu sâu hơn mỗi ngày • Vì một đam mê Khoẻ – Vui – Hạnh phúc!

BÀI 129 – HỌC TIẾNG TRUNG TINH TẾ

神经系统（第二部分）：间脑、脑干与临床神经学

Shénjīng xìtǒng (dì èr bùfèn): Jiānnǎo, nǎogàn yǔ línchuáng shénjīngxué
Hệ thần kinh (Phần II): Gian não, thân não và thần kinh học lâm sàng

Bài học đồng hành cùng Lớp Tiếng Anh Y khoa 5H – CLB Bóng đá PCC fC

Nội dung được xây dựng từ Bài 129 về diencephalon, thalamus, hypothalamus, brainstem, reticular formation, cerebellum và stroke trong tài liệu đã gửi. Chapter 6 Review_ The Nervous S…

---

1. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau bài học, học viên có thể:

• Ghi nhớ 10 từ tiếng Trung y khoa về hệ thần kinh.
• Đọc đúng Pinyin và hiểu nghĩa Hán–Việt.
• Sử dụng 3 câu lâm sàng cốt lõi.
• Nắm 3 điểm ngữ pháp tiếng Trung thường dùng trong mô tả y khoa.
• Liên hệ được chuỗi: cấu trúc → chức năng → biểu hiện lâm sàng.

---

2. 10 TỪ MỚI TRỌNG TÂM

Tiếng Trung	Pinyin	Hán–Việt	Nghĩa
神经系统	shénjīng xìtǒng	thần kinh hệ thống	hệ thần kinh
间脑	jiānnǎo	gian não	gian não
丘脑	qiūnǎo	khâu não	đồi thị
下丘脑	xiàqiūnǎo	hạ khâu não	vùng dưới đồi
脑干	nǎogàn	não cán	thân não
中脑	zhōngnǎo	trung não	trung não
脑桥	nǎoqiáo	não kiều	cầu não
延髓	yánsuǐ	diên tủy	hành não
小脑	xiǎonǎo	tiểu não	tiểu não
脑卒中	nǎo cùzhòng	não tốt trung	đột quỵ

Từ mở rộng rất quan trọng

网状结构
wǎngzhuàng jiégòu
võng trạng kết cấu
→ hệ/cấu tạo lưới

意识
yìshí
ý thức
→ ý thức

平衡
pínghéng
bình hành
→ thăng bằng

---

3. HỌC THEO CỤM – KHÔNG HỌC TỪ ĐƠN LẺ

① 调节体温

tiáojié tǐwēn
→ điều hòa thân nhiệt

② 维持意识

wéichí yìshí
→ duy trì ý thức

③ 控制呼吸

kòngzhì hūxī
→ kiểm soát hô hấp

④ 协调运动

xiétiáo yùndòng
→ phối hợp vận động

⑤ 维持平衡

wéichí pínghéng
→ duy trì thăng bằng

⑥ 感觉信息

gǎnjué xìnxī
→ thông tin cảm giác

---

4. BA CÂU THỰC HÀNH CỐT LÕI

Câu 1 – Gian não

中文

间脑包括丘脑和下丘脑，在感觉信息处理和内环境调节中发挥重要作用。

Pinyin

Jiānnǎo bāokuò qiūnǎo hé xiàqiūnǎo, zài gǎnjué xìnxī chǔlǐ hé nèi huánjìng tiáojié zhōng fāhuī zhòngyào zuòyòng.

Dịch

Gian não bao gồm đồi thị và vùng dưới đồi, đóng vai trò quan trọng trong xử lý thông tin cảm giác và điều hòa nội môi.

Cụm nên nhớ

在……中发挥重要作用
zài… zhōng fāhuī zhòngyào zuòyòng
→ đóng vai trò quan trọng trong…

---

Câu 2 – Thân não

中文

脑干由中脑、脑桥和延髓组成，参与呼吸、心率和血管运动的调节。

Pinyin

Nǎogàn yóu zhōngnǎo, nǎoqiáo hé yánsuǐ zǔchéng, cānyù hūxī, xīnlǜ hé xuèguǎn yùndòng de tiáojié.

Dịch

Thân não được cấu tạo bởi trung não, cầu não và hành não, tham gia điều hòa hô hấp, nhịp tim và vận động mạch máu.

Đây là nội dung tương ứng với mô tả trong bài gốc rằng brainstem gồm midbrain, pons và medulla oblongata và kiểm soát các phản xạ tự chủ thiết yếu. Chapter 6 Review_ The Nervous S…

---

Câu 3 – Tiểu não và đột quỵ

中文

如果小脑或脑干的血液供应突然中断，患者可能出现共济失调、意识障碍或其他局灶性神经功能缺损。

Pinyin

Rúguǒ xiǎonǎo huò nǎogàn de xuèyè gōngyìng tūrán zhōngduàn, huànzhě kěnéng chūxiàn gòngjì shītiáo, yìshí zhàng’ài huò qítā júzàoxìng shénjīng gōngnéng quēsǔn.

Dịch

Nếu nguồn cung cấp máu cho tiểu não hoặc thân não bị gián đoạn đột ngột, người bệnh có thể xuất hiện thất điều, rối loạn ý thức hoặc các thiếu hụt thần kinh khu trú khác.

---

5. BA ĐIỂM NGỮ PHÁP QUAN TRỌNG

Ngữ pháp 1: 包括……

bāokuò = bao gồm

Cấu trúc:

A 包括 B、C 和 D。
A bao gồm B, C và D.

Ví dụ:

间脑包括丘脑和下丘脑。
Jiānnǎo bāokuò qiūnǎo hé xiàqiūnǎo.
Gian não bao gồm đồi thị và vùng dưới đồi.

So với tiếng Anh

The diencephalon comprises the thalamus and hypothalamus.

Đây chính là nội dung cấu trúc được dùng trong Bài 129. Chapter 6 Review_ The Nervous S…

---

Ngữ pháp 2: 由……组成

yóu… zǔchéng = được cấu tạo bởi…

Đây là cấu trúc cực kỳ hữu ích trong tiếng Trung y khoa.

A 由 B、C 和 D 组成。

Ví dụ:

脑干由中脑、脑桥和延髓组成。

→ Thân não được cấu tạo bởi trung não, cầu não và hành não.

Tương đương tiếng Anh

The brainstem is composed of the midbrain, pons, and medulla oblongata.

Đây cũng là mẫu ngữ pháp trọng tâm của tài liệu tiếng Anh. Chapter 6 Review_ The Nervous S…

---

Ngữ pháp 3: 如果……，可能……

rúguǒ… kěnéng…

→ nếu… thì có thể…

Đây là cấu trúc rất thường gặp trong diễn đạt lâm sàng.

如果 + điều kiện，患者可能 + biểu hiện。

Ví dụ:

如果脑干受损，患者可能出现意识障碍。

Rúguǒ nǎogàn shòusǔn, huànzhě kěnéng chūxiàn yìshí zhàng’ài.

→ Nếu thân não bị tổn thương, người bệnh có thể xuất hiện rối loạn ý thức.

Từ khóa

• 如果 = nếu
• 可能 = có thể
• 出现 = xuất hiện

---

6. MỘT CÂU “ĐINH” CỦA BÀI

中文

间脑包括丘脑和下丘脑，在感觉信息处理和内环境调节中发挥重要作用。

Đây là câu rất nên yêu cầu học viên thuộc và đọc trôi chảy.

Phân tích:

间脑
→ chủ ngữ: gian não

包括丘脑和下丘脑
→ bao gồm đồi thị và vùng dưới đồi

在……中
→ trong…

感觉信息处理和内环境调节
→ xử lý thông tin cảm giác và điều hòa nội môi

发挥重要作用
→ phát huy/đóng vai trò quan trọng

Mẫu câu áp dụng sang nhiều chuyên ngành:

A 在 B 中发挥重要作用。
A đóng vai trò quan trọng trong B.

Ví dụ:

肝脏在药物代谢中发挥重要作用。
Gānzàng zài yàowù dàixiè zhōng fāhuī zhòngyào zuòyòng.
Gan đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa thuốc.

---

7. MINI CLINICAL DIALOGUE

医生：

脑干包括哪些结构？
Nǎogàn bāokuò nǎxiē jiégòu?
Thân não bao gồm những cấu trúc nào?

住院医生：

脑干包括中脑、脑桥和延髓。
Nǎogàn bāokuò zhōngnǎo, nǎoqiáo hé yánsuǐ.
Thân não bao gồm trung não, cầu não và hành não.

医生：

脑干的主要功能是什么？
Nǎogàn de zhǔyào gōngnéng shì shénme?
Chức năng chính của thân não là gì?

住院医生：

它参与呼吸、心率以及其他重要自主神经功能的调节。
Tā cānyù hūxī, xīnlǜ yǐjí qítā zhòngyào zìzhǔ shénjīng gōngnéng de tiáojié.
Nó tham gia điều hòa hô hấp, nhịp tim và các chức năng thần kinh tự chủ quan trọng khác.

---

8. PHÁT ÂM TINH TẾ – 5H DRILL

Đọc theo cụm, không đọc từng chữ:

间脑 / 包括丘脑和下丘脑 / 在感觉信息处理中 / 发挥重要作用。

Jiānnǎo / bāokuò qiūnǎo hé xiàqiūnǎo / zài gǎnjué xìnxī chǔlǐ zhōng / fāhuī zhòngyào zuòyòng.

Chú ý thanh điệu

• 神经 shénjīng – 2–1
• 间脑 jiānnǎo – 1–3
• 丘脑 qiūnǎo – 1–3
• 脑干 nǎogàn – 3–4
• 小脑 xiǎonǎo – 3–3
• 意识 yìshí – 4–2

---

9. BÀI TẬP NHANH 5H

1. Điền từ

脑干由中脑、______和延髓组成。

Đáp án: 脑桥

---

2. Dịch sang tiếng Trung

Gian não bao gồm đồi thị và vùng dưới đồi.

间脑包括丘脑和下丘脑。

---

3. Hoàn thành câu

如果脑干受损，患者可能……

Gợi ý:

出现意识障碍。
xuất hiện rối loạn ý thức.

---

10. 5H CHALLENGE

Học viên nói trong 30–45 giây, không nhìn tài liệu:

请用中文介绍间脑和脑干的主要结构和功能。
Qǐng yòng Zhōngwén jièshào jiānnǎo hé nǎogàn de zhǔyào jiégòu hé gōngnéng.

Hãy dùng tiếng Trung giới thiệu cấu trúc và chức năng chính của gian não và thân não.

Đáp án mẫu

间脑包括丘脑和下丘脑，主要参与感觉信息处理和内环境调节。脑干由中脑、脑桥和延髓组成，参与呼吸、心率和其他重要自主神经功能的调节。

---

TAKE-HOME MESSAGE

结构 → 功能 → 临床表现

Jiégòu → Gōngnéng → Línchuáng biǎoxiàn

Cấu trúc → Chức năng → Biểu hiện lâm sàng

Và ba mẫu câu cần thuộc:

A 包括 B 和 C。
A bao gồm B và C.

A 由 B、C 和 D 组成。
A được cấu tạo bởi B, C và D.

如果 A，患者可能出现 B。
Nếu A xảy ra, người bệnh có thể xuất hiện B.

Lớp Tiếng Trung Tinh Tế × Lớp Tiếng Anh Y khoa 5H – PCC fC

Mỗi ngày 10 từ – 3 câu – 3 điểm ngữ pháp.
Học ít nhưng dùng được. Học ngôn ngữ để hiểu y khoa sâu hơn.

BÀI 129 – HỌC TIẾNG NHẬT THỰC HÀNH

神経系（第2部）：間脳・脳幹・臨床神経学

しんけいけい（だいにぶ）：かんのう・のうかん・りんしょうしんけいがく

Hệ thần kinh (Phần II): Gian não, thân não và thần kinh học lâm sàng

Bài học đồng hành cùng Lớp Tiếng Anh Y khoa 5H – do CLB Bóng đá PCC fC tổ chức

Bài học được xây dựng từ nội dung Bài 129 về diencephalon, thalamus, hypothalamus, brainstem, reticular formation, cerebellum và stroke. Chapter 6 Review_ The Nervous S…

---

1. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau bài này, học viên có thể:

• Ghi nhớ 10 từ vựng tiếng Nhật y khoa về hệ thần kinh.
• Đọc được Kanji + Hiragana của các thuật ngữ chính.
• Sử dụng 3 câu lâm sàng cốt lõi.
• Hiểu và vận dụng 3 mẫu ngữ pháp Nhật ngữ thường dùng trong mô tả y khoa.
• Diễn đạt theo tư duy: cấu trúc → chức năng → biểu hiện lâm sàng.

---

2. 10 TỪ MỚI TRỌNG TÂM

Tiếng Nhật	Hiragana	Romaji	Nghĩa
神経系	しんけいけい	shinkeikei	hệ thần kinh
間脳	かんのう	kannō	gian não
視床	ししょう	shishō	đồi thị
視床下部	ししょうかぶ	shishōkabu	vùng dưới đồi
脳幹	のうかん	nōkan	thân não
中脳	ちゅうのう	chūnō	trung não
橋	きょう	kyō	cầu não
延髄	えんずい	enzui	hành não
小脳	しょうのう	shōnō	tiểu não
脳卒中	のうそっちゅう	nōsotchū	đột quỵ

Từ mở rộng

網様体
もうようたい
mōyōtai
→ hệ/cấu tạo lưới

意識
いしき
ishiki
→ ý thức

平衡
へいこう
heikō
→ thăng bằng

---

3. HỌC THEO CỤM TỪ

① 感覚情報を処理する

かんかくじょうほうを しょりする
kankaku jōhō o shori suru
→ xử lý thông tin cảm giác

② 体温を調節する

たいおんを ちょうせつする
taion o chōsetsu suru
→ điều hòa thân nhiệt

③ 呼吸を調節する

こきゅうを ちょうせつする
kokyū o chōsetsu suru
→ điều hòa hô hấp

④ 意識を維持する

いしきを いじする
ishiki o iji suru
→ duy trì ý thức

⑤ 運動を調整する

うんどうを ちょうせいする
undō o chōsei suru
→ phối hợp vận động

⑥ 平衡を保つ

へいこうを たもつ
heikō o tamotsu
→ duy trì thăng bằng

---

4. BA CÂU THỰC HÀNH CỐT LÕI

Câu 1 – Gian não

日本語

間脳は、視床と視床下部から構成され、感覚情報の処理や恒常性の維持に重要な役割を果たします。

ひらがな

かんのうは、ししょうと ししょうかぶから こうせいされ、かんかくじょうほうの しょりや こうじょうせいの いじに じゅうような やくわりを はたします。

Romaji

Kannō wa, shishō to shishōkabu kara kōsei sare, kankaku jōhō no shori ya kōjōsei no iji ni jūyō na yakuwari o hatashimasu.

Dịch

Gian não được cấu tạo bởi đồi thị và vùng dưới đồi, đóng vai trò quan trọng trong xử lý thông tin cảm giác và duy trì hằng định nội môi.

Nội dung này tương ứng với mô tả trong tài liệu rằng diencephalon gồm thalamus và hypothalamus, liên quan đến xử lý cảm giác và chức năng nội môi. Chapter 6 Review_ The Nervous S…

---

Câu 2 – Thân não

日本語

脳幹は、中脳、橋、延髄から構成され、呼吸、心拍数、血管運動などの重要な自律神経機能を調節します。

ひらがな

のうかんは、ちゅうのう、きょう、えんずいから こうせいされ、こきゅう、しんぱくすう、けっかんうんどうなどの じゅうような じりつしんけいきのうを ちょうせつします。

Romaji

Nōkan wa, chūnō, kyō, enzui kara kōsei sare, kokyū, shinpaku-sū, kekkan undō nado no jūyō na jiritsu shinkei kinō o chōsetsu shimasu.

Dịch

Thân não được cấu tạo bởi trung não, cầu não và hành não, điều hòa các chức năng thần kinh tự chủ quan trọng như hô hấp, nhịp tim và vận động mạch máu.

Đây là nội dung chính của đoạn hội thoại về brainstem trong Bài 129. Chapter 6 Review_ The Nervous S…

---

Câu 3 – Tiểu não và đột quỵ

日本語

小脳や脳幹への血流が突然途絶えると、運動失調、意識障害、局所神経症状などが現れることがあります。

ひらがな

しょうのうや のうかんへの けつりゅうが とつぜん とだえると、うんどうしっちょう、いしきしょうがい、きょくしょしんけいしょうじょうなどが あらわれることが あります。

Romaji

Shōnō ya nōkan e no ketsuryū ga totsuzen todaeru to, undō shitchō, ishiki shōgai, kyokusho shinkei shōjō nado ga arawareru koto ga arimasu.

Dịch

Khi dòng máu đến tiểu não hoặc thân não bị gián đoạn đột ngột, người bệnh có thể xuất hiện thất điều, rối loạn ý thức hoặc các triệu chứng thần kinh khu trú.

---

5. BA ĐIỂM NGỮ PHÁP TRỌNG TÂM

Ngữ pháp 1: ～から構成される

～から こうせいされる

→ được cấu tạo bởi / gồm có

Cấu trúc:

A は B と C から構成されます。

Ví dụ

間脳は、視床と視床下部から構成されます。

かんのうは、ししょうと ししょうかぶから こうせいされます。

→ Gian não được cấu tạo bởi đồi thị và vùng dưới đồi.

Đây là cấu trúc tương đương với:

be composed of

trong bài tiếng Anh. Tài liệu gốc cũng dùng dạng “The brainstem, composed of…”. Chapter 6 Review_ The Nervous S…

---

Ngữ pháp 2: ～に重要な役割を果たす

～に じゅうような やくわりを はたす

→ đóng vai trò quan trọng trong…

Công thức:

A は B に重要な役割を果たします。

Ví dụ

視床は、感覚情報の伝達に重要な役割を果たします。

ししょうは、かんかくじょうほうの でんたつに じゅうような やくわりを はたします。

→ Đồi thị đóng vai trò quan trọng trong việc truyền thông tin cảm giác.

Đây là mẫu câu rất nên học thuộc vì có thể áp dụng cho nhiều chuyên ngành:

肝臓は薬物代謝に重要な役割を果たします。
かんぞうは やくぶつたいしゃに じゅうような やくわりを はたします。
Gan đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa thuốc.

---

Ngữ pháp 3: ～と、～ことがあります

～と

→ khi/nếu A xảy ra thì B xảy ra

～ことがあります

→ có thể / đôi khi xảy ra

Cấu trúc:

A と、B ことがあります。

Ví dụ:

脳幹が障害されると、意識障害が現れることがあります。

のうかんが しょうがいされると、いしきしょうがいが あらわれることが あります。

→ Khi thân não bị tổn thương, có thể xuất hiện rối loạn ý thức.

Đây là mẫu đặc biệt hữu ích trong y khoa vì tránh khẳng định tuyệt đối.

---

6. MỘT CÂU “ĐINH” CỦA BÀI

日本語

脳幹は、中脳、橋、延髄から構成され、呼吸、心拍数、血管運動などの重要な自律神経機能を調節します。

Phân tích

脳幹は
nōkan wa
→ về thân não

中脳、橋、延髄から
chūnō, kyō, enzui kara
→ từ trung não, cầu não và hành não

構成され
kōsei sare
→ được cấu tạo bởi
→ dạng nối của 構成される

呼吸、心拍数、血管運動などの
→ hô hấp, nhịp tim, vận động mạch máu và các chức năng tương tự

重要な自律神経機能を
→ các chức năng thần kinh tự chủ quan trọng

調節します
→ điều hòa

Sơ đồ câu

Topic は + components から構成され + functions を調節します

Đây là một mẫu câu rất có giá trị để học viên dùng trong thuyết trình giải phẫu – sinh lý bằng tiếng Nhật.

---

7. HỘI THOẠI LÂM SÀNG NGẮN

指導医

脳幹はどのような構造からできていますか。
のうかんは どのような こうぞうから できていますか。

Thân não được cấu tạo từ những cấu trúc nào?

研修医

中脳、橋、延髄から構成されています。
ちゅうのう、きょう、えんずいから こうせいされています。

Nó được cấu tạo bởi trung não, cầu não và hành não.

指導医

脳幹の主な機能は何ですか。
のうかんの おもな きのうは なんですか。

Chức năng chính của thân não là gì?

研修医

呼吸や心拍数などの重要な自律神経機能を調節します。
こきゅうや しんぱくすうなどの じゅうような じりつしんけいきのうを ちょうせつします。

Nó điều hòa các chức năng thần kinh tự chủ quan trọng như hô hấp và nhịp tim.

---

8. PHÁT ÂM THỰC HÀNH – 5H DRILL

Đọc theo cụm ý, không đọc từng chữ:

脳幹は / 中脳、橋、延髄から構成され / 呼吸、心拍数などの / 重要な自律神経機能を / 調節します。

Hiragana

のうかんは / ちゅうのう、きょう、えんずいから こうせいされ / こきゅう、しんぱくすうなどの / じゅうような じりつしんけいきのうを / ちょうせつします。

---

9. BÀI TẬP NHANH

Câu 1 – Điền từ

脳幹は、中脳、＿＿＿、延髄から構成されます。

Đáp án:

橋（きょう）

---

Câu 2 – Dịch sang tiếng Nhật

Gian não bao gồm đồi thị và vùng dưới đồi.

間脳は、視床と視床下部から構成されます。

Hiragana:

かんのうは、ししょうと ししょうかぶから こうせいされます。

---

Câu 3 – Hoàn thành

脳幹が障害されると、患者は……

Gợi ý:

意識障害を起こすことがあります。

いしきしょうがいを おこすことが あります。

→ Người bệnh có thể xuất hiện rối loạn ý thức.

---

10. 5H SPEAKING CHALLENGE

問題

間脳と脳幹の構造と機能について説明してください。

かんのうと のうかんの こうぞうと きのうについて せつめいしてください。

Hãy trình bày cấu trúc và chức năng của gian não và thân não.

Đáp án mẫu

間脳は、視床と視床下部から構成され、感覚情報の処理や恒常性の維持に重要な役割を果たします。脳幹は、中脳、橋、延髄から構成され、呼吸や心拍数などの重要な自律神経機能を調節します。

---

11. SO SÁNH ANH – TRUNG – NHẬT

Ý	English	中文	日本語
bao gồm	comprise	包括	～から構成される
đóng vai trò quan trọng	play an important role	发挥重要作用	重要な役割を果たす
điều hòa	regulate	调节	調節する
ý thức	consciousness	意识	意識
đột quỵ	stroke	脑卒中	脳卒中

Cách học song song này giúp học viên nhận ra rằng một khái niệm y khoa có thể được giữ nguyên về logic dù thay đổi ngôn ngữ.

---

12. TAKE-HOME MESSAGE

構造 → 機能 → 臨床症状

こうぞう → きのう → りんしょうしょうじょう
Kōzō → Kinō → Rinshō shōjō

Cấu trúc → Chức năng → Biểu hiện lâm sàng

Ba mẫu câu cần thuộc:

A は B と C から構成されます。
A được cấu tạo bởi B và C.

A は B に重要な役割を果たします。
A đóng vai trò quan trọng trong B.

A が障害されると、B が現れることがあります。
Khi A bị tổn thương, B có thể xuất hiện.

Lớp Tiếng Nhật Thực hành × Lớp Tiếng Anh Y khoa 5H – PCC fC

Mỗi ngày 10 từ – 3 câu – 3 điểm ngữ pháp.
Ít nhưng chuẩn • Học xong dùng được • Gắn ngôn ngữ với tư duy lâm sàng.