PCC NCKH – Thăng Long, 14/4/2026, Từ thuở non sông đứng trước những bước ngoặt lớn của lịch sử, dân tộc ta chưa bao giờ thiếu những lời hiệu triệu đánh thức chí khí, danh dự và trách nhiệm của con người trước vận mệnh đất nước. Hịch tướng sĩ của Hưng Đạo Đại Vương năm xưa không chỉ là lời gọi quân ra trận, mà còn là tiếng sấm thức tỉnh lòng trung nghĩa, tinh thần tự cường và ý chí lập công vì đại nghĩa. Ngày nay, đất nước bước vào một chặng đường mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc – nơi sức mạnh không chỉ được đo bằng đất đai, binh lực hay của cải, mà còn bằng trí tuệ, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực làm chủ tri thức mới. Tinh thần ấy cũng chính là điều được Đảng xác định rất rõ trong Nghị quyết 57-NQ/TW: phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành một đột phá chiến lược, một động lực chủ chốt để đất nước bứt phá đi lên. Dưới đây xin được giới thiệu bản Hịch tướng sĩ của Trần Hưng Đạo, dựa vào đó nguồn cảm hứng để “Hịch Nghiên cứu Khoa học Việt” được khởi lên.
Xin trân trọng giới thiệu nội dung Hịch tướng sĩ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn ngay đây:
Trong thời đại hôm nay, với người thầy thuốc thì “chiến trường” không chỉ là buồng bệnh, phòng cấp cứu hay phòng mổ, mà còn là mặt trận tri thức. Trước những ca bệnh nặng, những độc chất lạ, những thách thức điều trị ngày càng phức tạp, nếu chỉ dừng ở cứu chữa trước mắt mà không nghiên cứu, không tổng kết, không công bố, thì ta mới chỉ làm tròn một phần việc; còn nếu biết biến trải nghiệm lâm sàng thành dữ liệu, biến dữ liệu thành tri thức, biến tri thức thành công bố, thì ấy mới là góp phần tạo nên sức mạnh bền vững cho y học nước nhà. Tinh thần đó cũng phù hợp với định hướng của Nghị quyết 57 khi nhấn mạnh yêu cầu đưa khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đi vào thực chất, tạo xung lực mới cho phát triển quốc gia.
Vì thế, nhóm NCKH viết bài “Hịch Nghiên cứu Khoa học Việt” được cất lên hôm nay với mục đích để tự nhắc nhở và coi đó không chỉ là lời kêu gọi làm nghiên cứu, mà là lời tự vấn về trách nhiệm của người trí thức y khoa trong thời đại đất nước vươn mình. Nếu Hịch tướng sĩ khơi dậy tinh thần xả thân cứu nước, thì bài hịch này mong khơi dậy tinh thần dấn thân vì khoa học, vì người bệnh, vì danh dự học thuật Việt Nam; để mỗi ca bệnh không trôi qua vô ích, mỗi dữ liệu không ngủ quên trong hồ sơ, mỗi ý tưởng không mất đi giữa bộn bề công việc; và để nơi đây không chỉ là nơi điều trị, mà còn là nơi góp phần sinh ra tri thức cho đất nước, cho khu vực và cho thế giới. Xin phép được trân trọng giới thiệu:
HỊCH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
14/4/2026
1. Nêu gương – Khơi dậy chí lớn
Thường nghe:
Người xưa lấy học làm gốc, lấy chí làm đường, lấy tri thức để mở mang non nước.
Bậc hiền tài không chỉ giỏi ở việc làm, mà còn lớn ở chỗ biết nghĩ sâu, biết tổng kết, biết để lại giá trị cho đời sau.
Kẻ làm thầy thuốc, nếu chỉ chữa cái bệnh trước mắt mà không tìm hiểu căn nguyên sâu xa, không đúc rút thành tri thức, không truyền lại cho hậu học, thì chẳng khác nào cầm đèn đi đêm, soi được một đoạn mà không mở được con đường.
Nay nhìn ra thiên hạ, các trung tâm lớn trên thế giới, từ những nơi hàng đầu về y học và khoa học, đều không ngừng nghiên cứu, công bố, đổi mới.
Họ lấy dữ liệu làm nền, lấy tư duy làm lực, lấy nghiên cứu làm khí giới để tiến xa.
Bởi vậy, danh tiếng của họ không chỉ ở số người bệnh đã cứu, mà còn ở số tri thức đã tạo ra cho nhân loại.
Huống chi chúng ta là nơi hằng ngày tiếp nhận những ca bệnh nặng nhất, độc nhất, hiếm nhất, khó nhất; lẽ nào lại chỉ dừng ở chữa bệnh, mà không thể vươn lên thành nơi sinh ra tri thức mới?
2. Thực trạng – Tự soi mình
Các bạn thử nghĩ mà xem.
Ngày ngày đứng trước bệnh nhân nặng,
Đêm đêm đối diện người bệnh khó,
Xử trí những ca mà sách vở chưa chắc đã nói hết,
Giải quyết những tình huống mà thế giới còn đang tranh luận.
Ấy vậy mà có người chỉ dừng ở điều trị, không chịu chép ghi;
Có người có dữ liệu, mà không chịu phân tích;
Có người có cơ hội, mà không chịu viết ra;
Có người có ý tưởng, mà lại để trôi đi giữa bận rộn thường ngày.
Than ôi!
Một ca bệnh quý nếu không được viết lại, thì rồi cũng mất như chưa từng tồn tại.
Một kinh nghiệm hay nếu không được chia sẻ, thì rồi cũng chỉ nằm lại trong trí nhớ một người.
Một bộ dữ liệu tốt nếu không được khai phá, thì khác nào mỏ vàng chôn dưới đất.
Tri thức không ghi lại là tri thức bị mai một.
Kinh nghiệm không công bố là kinh nghiệm bị lãng phí.
Cơ hội không nắm lấy là cơ hội tự tay đánh rơi.
Đau xót thay! Một ca bệnh hiếm mất đi là mất mãi.
Tiếc nuối thay! Một ý tưởng hay bỏ qua có khi làm lỡ cả tương lai.
3. Ý nghĩa – Sứ mệnh của nghiên cứu khoa học
Vẫn nói: nghiên cứu khoa học không phải để “có bài”, không phải để tô điểm hồ sơ, không phải để thêm vài dòng thành tích.
Nghiên cứu là để hiểu bệnh sâu hơn, điều trị đúng hơn, cứu người tốt hơn.
Một bài báo không chỉ là những con chữ vô tri, mà có thể là con đường sống cho những người bệnh về sau.
Một poster không chỉ là vài hình ảnh trình bày, mà có thể là tiếng nói của Việt Nam trên bản đồ khoa học thế giới.
Hôm nay ta viết một ca bệnh, ngày mai có thể giúp hàng trăm người bệnh được chẩn đoán sớm hơn, điều trị tốt hơn, sống nhiều hơn.
Ấy chính là lấy tri thức làm thuốc, lấy khoa học làm đạo, lấy nghiên cứu làm một phần của y đức.
4. Kêu gọi – Hành động cụ thể
Vậy nên nay xin kêu gọi toàn thể các nhóm nghiên cứu, các thầy thuốc, học viên, sinh viên, những người còn mang trong mình chí học và lòng tự trọng nghề nghiệp, hãy đồng tâm hiệp lực mà làm nghiên cứu khoa học.
Ai có ca bệnh, hãy viết ca lâm sàng.
Ai có dữ liệu, hãy làm nghiên cứu.
Ai có ý tưởng, hãy triển khai đề tài.
Ai chưa biết, hãy học, hãy hỏi, hãy theo người đi trước mà hành.
Chớ ngại mình còn non.
Chớ ngại việc khó.
Chớ ngại viết chưa hay.
Chỉ sợ không bắt đầu, chỉ sợ thấy việc lớn mà tự lui bước, chỉ sợ có cơ hội trong tay mà không dám nắm.
Hãy nhớ cho kỹ:
Trình nhanh – đáp gọn – học đắm say.
Theo dõi sát – chuẩn hóa quyết định – cá thể hóa điều trị.
Gắn lâm sàng nói chung và hồi sức nói riêng với nghiên cứu khoa học.
Mỗi giờ một câu hỏi.
Mỗi ngày một tiến bộ.
Mỗi tuần một sản phẩm khoa học.
Mỗi tháng một công trình.
Mỗi năm một mùa gặt tri thức.
Để không ai bị bỏ lại phía sau.
Để không ai đứng ngoài cuộc chơi của trí tuệ.
Để nơi đây không chỉ là nơi cứu chữa người bệnh, mà còn là nơi sản sinh ra những giá trị có ích cho y học nước nhà.
5. Cảnh tỉnh – Danh dự và trách nhiệm
Nếu có kẻ thấy nghiên cứu là khó mà lùi bước, thấy viết bài là mệt mà buông xuôi, thấy cơ hội mà không nắm, thấy dữ liệu mà không khai phá, thì khác nào ra trận mà không cầm vũ khí, có chiến trường mà không dám đánh, có trách nhiệm mà không dám gánh?
Người như thế, không những phụ công người bệnh, mà còn phụ chính mình, phụ tập thể, phụ cả thời đại đang trao cho ta cơ hội vươn lên.
Ngược lại, ai dám học, dám làm, dám viết, dám công bố, dám đi đến cùng một câu hỏi khoa học, thì người ấy chính là kẻ mở đường.
Mở đường không chỉ cho bản thân, mà cho đồng đội.
Mở đường không chỉ cho một trung tâm, mà cho cả bệnh viện.
Mở đường không chỉ cho hiện tại, mà cho tương lai của y học Việt Nam.
Danh khi ấy không còn là cái danh nhỏ hẹp của riêng mình, mà là danh dự chung của tập thể, của ngành, của đất nước.
6. Lời kết – Tuyên thệ
Vì vậy, từ hôm nay, xin cùng nhau tuyên thệ:
Lấy nghiên cứu làm nhiệm vụ.
Lấy công bố làm trách nhiệm.
Lấy người bệnh làm trung tâm.
Lấy tri thức làm di sản.
Nguyện cùng nhau xây dựng nơi đây thành một vùng đất của học thuật và phụng sự;
Không chỉ là nơi điều trị, mà là nơi sinh ra tri thức;
Không chỉ tiếp nhận kinh nghiệm của thế giới, mà còn góp phần tạo ra tri thức cho thế giới.
Group NCKH!
Mãi mãi: Học – Hành – Du – Khổ – Bền!
