PCC fC hối thúc nhóm NCKH tỉnh thức phối hợp khởi động định hướng nghiên cứu gene liên quan hành vi tự tử – Hướng tới cá thể hóa điều trị và phòng ngừa bền vững!

PCC Sci – Thăng Long, ngày 27/1/2026, trong khuôn khổ hoạt động học thuật và nghiên cứu khoa học, PCC fC đã phối hợp tổ chức buổi họp chuyên môn với chủ đề “Phát triển nghiên cứu về gene trong một số bệnh thường gặp có liên quan tới hành vi tự tử” với các chuyên gia đầu ngành, nhằm đặt nền móng cho một hướng nghiên cứu có chiều sâu về sinh học – di truyền trong hành vi tự tử. Trong bối cảnh hành vi tự tử ngày càng trở thành thách thức y tế – xã hội nghiêm trọng, khởi động định hướng nghiên cứu chuyên sâu về yếu tố gene và hệ serotonin trên nhóm bệnh nhân ngộ độc tự tử. Dự án hướng tới làm rõ mối liên quan giữa biến thể di truyền – biểu hiện lâm sàng – nguy cơ tái diễn, từ đó xây dựng chiến lược cá thể hóa điều trị và phòng ngừa bền vững. Đây là bước đi nền tảng, kết nối khoa học gene, tâm thần học và thực hành lâm sàng, vì một hệ sinh thái phòng chống tự tử dựa trên bằng chứng tại Việt Nam.

Buổi họp do TS. Vũ Anh Tuấn và PGS. Nguyễn Thùy Dương đồng chủ tọa, với BS. Lê Thị Thu Hiền làm thư ký. Tham dự cuộc họp có các bác sĩ và nhà nghiên cứu gồm: BS. Nguyễn Bá Minh Quang, Lê Quang Nghĩa, Nguyễn Văn Nguyên, Đoàn Duy Hưng cùng nhiều thành viên nhóm NCKH Tỉnh thức vị nhân sinh quan tâm đến lĩnh vực di truyền, tâm thần và độc học.

Định hướng nghiên cứu trọng tâm

Nội dung thảo luận tập trung vào giả thuyết khoa học cho rằng giảm serotonin và các biến thể gene điều hòa hệ serotonin có mối liên quan chặt chẽ với hành vi tự tử, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân:

• Tự tử nhiều lần; tự tử bằng trên 2 hình thức khác nhau.

• Có yếu tố gia đình (≥2 người trong cùng gia đình có hành vi tự tử).

• Có bệnh lý tâm thần, nổi bật là trầm cảm.

Nhóm nghiên cứu dự kiến triển khai trên 200–300 ca bệnh nhân tự tử, đồng thời phân tích các nguyên nhân thường gặp như khó khăn kinh tế, đổ vỡ tình cảm và rối loạn tâm thần. Gene và kỹ thuật xét nghiệm được quan tâm

Một trong những gene được nhấn mạnh là SLC6A4 – gene vận chuyển serotonin. Bên cạnh đó, nhóm cũng định hướng:

• Tổng hợp các gene liên quan đến giảm serotonin và hội chứng trầm cảm.

• Tìm kiếm và triển khai các kỹ thuật định lượng serotonin (bao gồm vi thẩm tách kết hợp sắc ký lỏng) trong mô não hoặc tế bào thần kinh hoặc bằng các phương pháp và thiết bị hiện đại khác.

• Kết nối với các cơ sở có đủ năng lực xét nghiệm và trang thiết bị chuyên sâu.

Thảo luận nhóm

Hướng tới cá thể hóa điều trị

Dự án không chỉ dừng ở mô tả mối liên quan gene – bệnh, mà hướng tới mục tiêu cá thể hóa điều trị, thông qua:

• Xây dựng quy trình xét nghiệm gene cho nhóm nguy cơ cao.

• Kết hợp điều trị tâm thần sớm, đặc biệt với các thuốc tác động hệ serotonin (như nhóm ức chế tái hấp thu serotonin), cá thể hoá điều trị.

Phân công và kế hoạch tiếp theo

• Nhóm NCKH Tỉnh thức do Đoàn Duy Hưng được giao nhiệm vụ làm rõ tiêu chí chọn mẫu và phân tích biểu hiện lâm sàng (tự tử nhiều lần, yếu tố gia đình, và các yếu tố khác liên quan).

• TS. Vũ Anh Tuấn và PGS. Nguyễn Thùy Dương phụ trách định hướng xét nghiệm gene và định lượng serotonin và sinh học chuyên sâu.

• Nhóm thư ký do BS Lê Thị Thu Hiền và cộng sự nghiên cứu sẽ xây dựng dự thảo đề cương nghiên cứu, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng tiểu nhóm dưới sự chỉ đạo của TS. Vũ Anh Tuấn và PGS. Nguyễn Thuỳ Dương.

Trong giai đoạn trước mắt, toàn nhóm thống nhất dành 3 ngày đến 1 tuần để đọc và tổng hợp tài liệu, để tìm và làm cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện đề cương.

Tầm nhìn dài hạn

Về lâu dài, nhóm nghiên cứu kỳ vọng kết quả của dự án sẽ góp phần hình thành mạng lưới và tiến tới Hiệp hội Phòng chống Tự tử Việt Nam, dựa trên nền tảng khoa học hiện đại, kết hợp giữa di truyền – tâm thần – lâm sàng, hướng tới phòng ngừa chủ động và bền vững, mang lại Khoẻ Vui Hạnh phúc cho tất cả.

PCC Sci