Bài 63 – Tiếng Anh Y Khoa: Hệ cơ và các thăm dò chuyên biệt * The muscular system and special examination
PCC Language – Thăng Long, Hà Nội, ngày 21/7/2026, Trong thực hành lâm sàng, yếu cơ, teo cơ và rung giật bó cơ là những dấu hiệu quan trọng, có thể gợi ý tổn thương tại cơ, dây thần kinh ngoại biên, tế bào thần kinh vận động hoặc bản vận động thần kinh – cơ. Việc nhận biết chính xác đặc điểm của các dấu hiệu này giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán, lựa chọn thăm dò phù hợp và tránh nhầm lẫn giữa bệnh lý cơ nguyên phát với tổn thương có nguồn gốc thần kinh.
Bài 63 của Lớp Tiếng Anh Y khoa, do CLB Bóng đá PCC fC tổ chức, giới thiệu một tình huống hội thoại lâm sàng về người bệnh có teo cơ tứ đầu đùi và rung giật bó cơ khi nghỉ. Qua cuộc trao đổi giữa các bác sĩ và phần giải thích thủ thuật điện cơ cho người bệnh, học viên sẽ được luyện cách mô tả dấu hiệu thần kinh – cơ, trình bày chẩn đoán phân biệt, đề xuất thăm dò điện cơ và sử dụng ngôn ngữ trấn an người bệnh một cách rõ ràng, chuyên nghiệp và nhân văn.
Bên cạnh phần hội thoại, bài học tập trung vào các thuật ngữ quan trọng như muscle atrophy, fasciculation, quadriceps, myopathy, neurogenic process và electromyography, kèm phiên âm để hỗ trợ phát âm chính xác. Phần ngữ pháp giúp học viên vận dụng thì hiện tại hoàn thành để trình bày phát hiện lâm sàng, các động từ khuyết thiếu để thể hiện mức độ chắc chắn trong lập luận và những cấu trúc thường gặp như rule out và be consistent with.
Thông điệp chính của bài học là: một cuộc khám thần kinh – cơ hiệu quả không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn và kỹ năng thăm dò, mà còn cần khả năng giao tiếp chính xác, dễ hiểu và tạo được sự an tâm cho người bệnh.
BÀI 63 – LỚP TIẾNG ANH Y KHOA
The Muscular System and Special Examinations
Hệ cơ và các thăm dò chuyên biệt
Đơn vị tổ chức: CLB Bóng đá PCC fC
Chủ đề: Khám yếu cơ, teo cơ và giao tiếp trong quá trình điện cơ
Trọng tâm: Hội thoại lâm sàng – từ vựng – phát âm – ngữ pháp – giao tiếp với người bệnh
Bài học được biên soạn và chuẩn hóa từ nội dung hội thoại trong tài liệu thầy gửi.
I. ĐOẠN DẪN VÀO BÀI
Yếu cơ, teo cơ và các cử động giật bó cơ là những dấu hiệu thường gặp trong bệnh lý thần kinh – cơ. Khi đánh giá một người bệnh có những biểu hiện này, bác sĩ không chỉ cần xác định mức độ yếu cơ mà còn phải phân biệt tổn thương tại cơ, bản vận động, dây thần kinh ngoại biên hay tế bào sừng trước tủy sống.
Trong bài học hôm nay, hai bác sĩ thảo luận về một người bệnh có teo cơ tứ đầu đùi, rung giật bó cơ khi nghỉ và đau khu trú tại vị trí bám gân. Người bệnh được chỉ định điện cơ kim – needle electromyography để hỗ trợ xác định cơ chế tổn thương. Bài học đồng thời hướng dẫn cách giải thích thủ thuật và trấn an người bệnh bằng tiếng Anh rõ ràng, chuyên nghiệp và nhân văn.
II. CLINICAL DIALOGUE
A Patient with Muscle Atrophy and Fasciculations
Người bệnh có teo cơ và rung giật bó cơ
1. Dr. Vy
Dr. Binh, I’ve noticed significant atrophy in the patient’s quadriceps, particularly on the right side.
Bác sĩ Bình, tôi nhận thấy người bệnh bị teo cơ tứ đầu đùi khá rõ, đặc biệt ở bên phải.
2. Dr. Binh
I agree. The combination of muscle wasting and fasciculations may suggest a neurogenic process, but we also need to rule out a primary myopathy.
Tôi đồng ý. Sự kết hợp giữa teo cơ và rung giật bó cơ có thể gợi ý một tổn thương nguồn gốc thần kinh, nhưng chúng ta cũng cần loại trừ bệnh lý cơ nguyên phát.
3. Dr. Vy
There are frequent fasciculations in the quadriceps, even when the muscle is completely at rest.
Có nhiều cử động rung giật bó cơ ở cơ tứ đầu đùi, ngay cả khi cơ hoàn toàn ở trạng thái nghỉ.
4. Dr. Binh
That finding is not typical of uncomplicated myasthenia gravis. We should perform electromyography to characterize the abnormal muscle activity.
Dấu hiệu đó không điển hình cho bệnh nhược cơ đơn thuần. Chúng ta nên tiến hành điện cơ để xác định đặc điểm của hoạt động cơ bất thường.
5. Dr. Binh – speaking to the patient
Mr. An, I’m going to insert a small needle electrode into several muscles. You may feel a brief, sharp pinch or a cramp-like sensation.
Anh An, tôi sẽ đưa một điện cực kim nhỏ vào một số cơ. Anh có thể cảm thấy đau nhói thoáng qua hoặc có cảm giác giống như bị chuột rút.
6. Dr. Binh – speaking to the patient
Please keep your leg as still and relaxed as possible. I’ll ask you to contract the muscle gently at certain points during the examination.
Xin anh giữ chân bất động và thả lỏng tối đa. Trong một số thời điểm của quá trình thăm dò, tôi sẽ yêu cầu anh co cơ nhẹ nhàng.
7. Dr. Vy
What electromyographic findings would support a primary myopathy?
Những dấu hiệu điện cơ nào sẽ ủng hộ chẩn đoán bệnh lý cơ nguyên phát?
8. Dr. Binh
We would expect short-duration, low-amplitude motor unit potentials with early recruitment. We should also examine the tendon insertion points because a localized tendinopathy may be contributing to his pain.
Chúng ta có thể gặp các điện thế đơn vị vận động có thời khoảng ngắn, biên độ thấp và huy động sớm. Chúng ta cũng nên kiểm tra các vị trí bám gân vì bệnh lý gân khu trú có thể góp phần gây đau cho người bệnh.
III. PROBLEM-ORIENTED SUMMARY
Tóm tắt người bệnh theo định hướng vấn đề
This patient has asymmetric quadriceps atrophy associated with frequent fasciculations at rest and localized pain around a tendon insertion. The presence of both muscle wasting and fasciculations raises concern for a neurogenic disorder, although primary myopathy remains in the differential diagnosis. Needle electromyography is planned to distinguish neurogenic from myopathic changes. A focused musculoskeletal examination is also required to assess for coexisting tendinopathy.
Người bệnh có teo cơ tứ đầu đùi không đối xứng, kèm theo rung giật bó cơ thường xuyên khi nghỉ và đau khu trú quanh vị trí bám gân. Sự hiện diện đồng thời của teo cơ và rung giật bó cơ làm tăng khả năng có tổn thương nguồn gốc thần kinh, mặc dù bệnh lý cơ nguyên phát vẫn cần được xem xét trong chẩn đoán phân biệt. Điện cơ kim được chỉ định nhằm phân biệt biến đổi nguồn gốc thần kinh với biến đổi nguồn gốc cơ. Người bệnh cũng cần được khám cơ xương khớp có trọng điểm để đánh giá bệnh lý gân đi kèm.
IV. KEY VOCABULARY
| Từ hoặc cụm từ | Phiên âm | Nghĩa |
| muscular system | /ˈmʌskjələr ˈsɪstəm/ | hệ cơ |
| muscle atrophy | /ˈmʌsəl ˈætrəfi/ | teo cơ |
| muscle wasting | /ˈmʌsəl ˈweɪstɪŋ/ | tình trạng mất, teo khối cơ |
| myopathy | /maɪˈɒpəθi/ | bệnh lý cơ |
| primary myopathy | /ˈpraɪmeri maɪˈɒpəθi/ | bệnh lý cơ nguyên phát |
| fasciculation | /fəˌsɪkjəˈleɪʃən/ | rung giật bó cơ |
| quadriceps | /ˈkwɒdrɪseps/ | cơ tứ đầu đùi |
| electromyography | /ɪˌlektrəʊmaɪˈɒɡrəfi/ | kỹ thuật điện cơ |
| needle electrode | /ˈniːdəl ɪˈlektrəʊd/ | điện cực kim |
| motor unit potential | /ˈməʊtər ˈjuːnɪt pəˈtenʃəl/ | điện thế đơn vị vận động |
| early recruitment | /ˈɜːli rɪˈkruːtmənt/ | huy động sớm |
| neurogenic process | /ˌnjʊərəʊˈdʒenɪk ˈprəʊses/ | quá trình tổn thương nguồn gốc thần kinh |
| myopathic change | /ˌmaɪəˈpæθɪk tʃeɪndʒ/ | biến đổi nguồn gốc cơ |
| tendinitis | /ˌtendəˈnaɪtɪs/ | viêm gân |
| tendinopathy | /ˌtendɪˈnɒpəθi/ | bệnh lý gân |
| tendon insertion | /ˈtendən ɪnˈsɜːʃən/ | vị trí bám gân |
| localized pain | /ˈləʊkəlaɪzd peɪn/ | đau khu trú |
| sharp pinch | /ʃɑːp pɪntʃ/ | cảm giác đau nhói |
| cramp-like sensation | /ˈkræmp laɪk senˈseɪʃən/ | cảm giác giống chuột rút |
| at rest | /ət rest/ | khi nghỉ |
| rule out | /ruːl aʊt/ | loại trừ |
| be consistent with | /bi kənˈsɪstənt wɪð/ | phù hợp với, nhất quán với |
V. TERMINOLOGY SPOTLIGHT
1. Myopathy
- myo-: cơ
- -pathy: bệnh lý
→ myopathy: bệnh lý của cơ.
Ví dụ:
The elevated creatine kinase level may indicate an inflammatory myopathy.
Nồng độ creatine kinase tăng có thể gợi ý một bệnh lý cơ viêm.
2. Electromyography
- electro-: điện
- myo-: cơ
- -graphy: quá trình ghi lại
→ electromyography: kỹ thuật ghi lại hoạt động điện của cơ.
3. Hypertrophy
- hyper-: quá mức, tăng
- -trophy: sự phát triển
→ hypertrophy: phì đại.
Phân biệt
- atrophy: teo nhỏ hoặc mất khối lượng mô
- hypertrophy: tăng kích thước mô hoặc cơ quan
4. Myasthenia
- myo-: cơ
- -asthenia: yếu
→ myasthenia: tình trạng yếu cơ.
VI. PRONUNCIATION FOCUS
1. Trọng âm trong các thuật ngữ nhiều âm tiết
Atrophy
AT-ro-phy
/ˈætrəfi/
Trọng âm rơi vào âm tiết thứ nhất: AT.
Không đọc thành: a-TRO-phy.
Myopathy
my-OP-a-thy
/maɪˈɒpəθi/
Trọng âm rơi vào âm tiết thứ hai: OP.
Fasciculation
fas-sic-u-LA-tion
/fəˌsɪkjəˈleɪʃən/
Trọng âm chính rơi vào LA: /ˈleɪ/.
Electromyography
e-lec-tro-my-OG-ra-phy
/ɪˌlektrəʊmaɪˈɒɡrəfi/
Trọng âm chính nằm ở phần OG.
Phần cuối -graphy được đọc là /ɡrəfi/, không đọc tách rời thành “gra-phi”.
2. Phân biệt hai âm /æ/ và /e/
Âm /æ/
Mở miệng rộng, lưỡi thấp:
- atrophy /ˈætrəfi/
- cramp /kræmp/
- amplitude /ˈæmplɪtjuːd/
Âm /e/
Miệng mở vừa:
- electrode /ɪˈlektrəʊd/
- tendon /ˈtendən/
- rest /rest/
Luyện đọc:
The patient experienced a cramp during the electrode examination.
3. Cụm phụ âm cuối
Quadriceps /ˈkwɒdrɪseps/
Cần phát âm rõ cụm cuối /ps/.
Fasciculations /fəˌsɪkjəˈleɪʃənz/
Danh từ số nhiều kết thúc bằng âm /z/.
Không bỏ âm cuối vì có thể làm người nghe nhầm số ít và số nhiều.
4. Ngữ điệu khi trấn an người bệnh
Câu trấn an nên có tốc độ vừa phải, âm lượng ổn định và ngữ điệu hạ nhẹ ở cuối câu:
You may feel a brief, sharp pinch, but I’ll be as gentle as possible.
Nhấn vào các từ:
brief – sharp pinch – gentle – possible
VII. GRAMMAR FOCUS
1. Present perfect để trình bày một phát hiện lâm sàng
Cấu trúc
Subject + have/has + past participle
Trong hội thoại:
I’ve noticed significant atrophy in the patient’s quadriceps.
“Tôi đã nhận thấy tình trạng teo cơ đáng kể ở cơ tứ đầu đùi của người bệnh.”
Thì hiện tại hoàn thành phù hợp vì phát hiện được ghi nhận trong quá trình thăm khám và vẫn có ý nghĩa tại thời điểm đang trao đổi.
Ví dụ khác
- We have observed progressive proximal muscle weakness.
- The patient has developed difficulty climbing stairs.
- I have noticed frequent fasciculations at rest.
2. Động từ khuyết thiếu trong lập luận lâm sàng
Need to – điều cần thiết
We need to rule out a primary myopathy.
Chúng ta cần loại trừ bệnh lý cơ nguyên phát.
Should – đề xuất chuyên môn
We should perform electromyography.
Chúng ta nên tiến hành điện cơ.
May/Might – khả năng chưa chắc chắn
The findings may suggest a neurogenic process.
Các dấu hiệu có thể gợi ý một tổn thương nguồn gốc thần kinh.
Would – kết quả dự kiến hoặc giả định
We would expect short-duration motor unit potentials.
Chúng ta có thể dự kiến gặp các điện thế đơn vị vận động có thời khoảng ngắn.
3. Cấu trúc rule out
Rule out + disease/condition
Nghĩa: loại trừ một bệnh hoặc tình trạng.
- We need to rule out inflammatory myopathy.
- Electromyography may help rule out peripheral neuropathy.
- The clinician ruled out an acute tendon rupture.
Không dùng:
rule out of a disease
4. Cấu trúc be consistent with
Subject + be + consistent with + diagnosis/finding
- These findings are consistent with a myopathic process.
- Is this pattern consistent with myasthenia gravis?
- Prominent fasciculations are not typically consistent with uncomplicated myasthenia gravis.
5. Cấu trúc giải thích thủ thuật
I’m going to + động từ
Dùng để thông báo bước sắp thực hiện:
I’m going to insert a small needle electrode into the muscle.
You may feel + danh từ
Dùng để mô tả cảm giác có thể xảy ra:
You may feel a brief, sharp pinch.
I’ll ask you to + động từ
Dùng để hướng dẫn bước tiếp theo:
I’ll ask you to contract the muscle gently.
VIII. CLINICAL COMMUNICATION
1. Trao đổi giữa các bác sĩ
Trình bày phát hiện
- I’ve noticed significant muscle atrophy.
- There are frequent fasciculations at rest.
- The weakness appears to be predominantly proximal.
Đưa ra nhận định
- This may suggest a neurogenic process.
- A primary muscle disorder remains possible.
- This finding is not typical of uncomplicated myasthenia gravis.
Đề xuất thăm dò
- We should proceed with electromyography.
- We need to characterize the abnormal muscle activity.
- A nerve conduction study may also be helpful.
2. Giao tiếp với người bệnh
Thông báo thủ thuật
I’m going to insert a very small needle into the muscle.
Giải thích cảm giác
You may feel a brief pinch or a cramp-like sensation.
Hướng dẫn tư thế
Please keep your leg completely relaxed.
Please remain as still as possible.
Động viên
You’re doing very well.
I’ll be as gentle as possible.
Please tell me immediately if the discomfort becomes too intense.
IX. CLINICAL ACCURACY NOTE
Teo cơ rõ và rung giật bó cơ thường làm nghĩ nhiều hơn đến tổn thương thần kinh vận động hoặc các bệnh lý thần kinh ngoại biên so với nhược cơ đơn thuần.
Trong myasthenia gravis, biểu hiện điển hình là:
- Yếu cơ dao động.
- Yếu tăng khi hoạt động lặp lại.
- Cải thiện sau nghỉ.
- Có thể gặp sụp mi, song thị, yếu cơ hành não hoặc cơ hô hấp.
- Cảm giác thường được bảo tồn.
- Rung giật bó cơ không phải dấu hiệu điển hình.
- Teo cơ rõ không thường gặp trong giai đoạn sớm.
Điện cơ cần được lựa chọn và diễn giải phù hợp với câu hỏi lâm sàng:
- Needle EMG: đánh giá tổn thương cơ hoặc thần kinh.
- Repetitive nerve stimulation: đánh giá rối loạn dẫn truyền thần kinh – cơ.
- Single-fiber EMG: có độ nhạy cao đối với rối loạn dẫn truyền tại bản vận động.
X. PRACTICE EXERCISES
Bài tập 1. Điền từ thích hợp
Sử dụng các từ:
atrophy – fasciculations – rule out – electrode – at rest
- The patient has significant muscle __________ in both thighs.
- We need to __________ a primary muscle disorder.
- Frequent __________ were observed under the skin.
- The abnormal movements were present even __________.
- A needle __________ was inserted into the quadriceps.
Bài tập 2. Chọn động từ khuyết thiếu phù hợp
Chọn: need to – should – may – would
- These findings __________ suggest a neurogenic process.
- We __________ perform electromyography.
- We __________ rule out an inflammatory myopathy.
- In a primary myopathy, we __________ expect early recruitment.
Bài tập 3. Dịch sang tiếng Anh
- Tôi nhận thấy người bệnh có teo cơ tứ đầu đùi khá rõ.
- Chúng ta cần loại trừ một bệnh lý cơ nguyên phát.
- Có nhiều rung giật bó cơ ngay cả khi cơ đang nghỉ.
- Anh có thể cảm thấy đau nhói nhẹ khi đưa kim vào cơ.
- Xin giữ chân bất động và thả lỏng tối đa.
Bài tập 4. Luyện hội thoại theo vai
Student A – Doctor
- Giải thích điện cơ kim.
- Thông báo cảm giác người bệnh có thể gặp.
- Yêu cầu người bệnh giữ chân bất động.
- Trấn an người bệnh.
Student B – Patient
Hỏi:
- Will the procedure be painful?
- How long will it take?
- Do I need to move my leg?
- Can I ask you to stop if it becomes too painful?
XI. ANSWER KEY
Bài tập 1
- atrophy
- rule out
- fasciculations
- at rest
- electrode
Bài tập 2
- may
- should
- need to
- would
Bài tập 3
- I’ve noticed significant atrophy in the patient’s quadriceps.
- We need to rule out a primary myopathy.
- There are frequent fasciculations even when the muscle is at rest.
- You may feel a brief, sharp pinch when the needle is inserted into the muscle.
- Please keep your leg as still and relaxed as possible.
XII. TAKE-HOME MESSAGES
Về chuyên môn
Atrophy plus fasciculations suggests that a neurogenic disorder should be considered.
Teo cơ đi kèm rung giật bó cơ gợi ý cần xem xét tổn thương nguồn gốc thần kinh.
Về ngôn ngữ
Sử dụng:
- I’ve noticed… để trình bày phát hiện.
- may suggest… để diễn đạt khả năng.
- need to rule out… để nêu yêu cầu chẩn đoán.
- should perform… để đề xuất thăm dò.
- You may feel… để giải thích cảm giác trong thủ thuật.
Về giao tiếp
Muscles provide the force, but communication provides the comfort.
Cơ bắp tạo ra sức mạnh, nhưng giao tiếp mang lại sự an tâm.
CLB PCC fC
