Tỉnh thức để hiểu ý thức: Hành trình 02 tháng viết sách “Điện não đồ ở bệnh nhân ngộ độc”

PCC Sci – Thăng Long, ngày 27/1/2026, trong dòng chảy hối hả của y học hiện đại, khi công nghệ ngày càng tinh vi và các chỉ số sinh học trở nên chính xác đến từng mili-giây, vẫn còn một câu hỏi căn bản luôn thôi thúc người thầy thuốc: điều gì đang thực sự diễn ra trong ý thức của người bệnh? Điện não đồ – tưởng chừng chỉ là những đường sóng vô tri – lại chính là dấu vết mong manh nhưng trung thực nhất của sự sống, của đau đớn, của hy vọng và của hành trình quay trở lại làm người sau ngộ độc. Với tinh thần đó, Nhóm nghiên cứu Tỉnh thức vị nhân sinh được giao nhiệm vụ tham gia biên soạn cuốn sách “Điện não đồ ở bệnh nhân ngộ độc” không chỉ như một công trình khoa học thuần túy, mà như một nỗ lực kết nối tri thức thần kinh học với chiều sâu nhân văn của y học. Mỗi chương viết ra không dừng ở việc “đọc đúng” điện não đồ, mà hướng tới việc hiểu người bệnh, hiểu ý thức đang bị tổn thương và trách nhiệm của người thầy thuốc trong việc gìn giữ phẩm giá con người ngay cả khi họ không còn khả năng lên tiếng. Đây là lời mời gọi các thành viên của nhóm bước vào hành trình học thuật bằng sự tỉnh thức: học để cứu người, viết để soi sáng thực hành lâm sàng, và nghiên cứu để y học không chỉ chính xác – mà còn tử tế. Chiêu mộ các bạn tham gia dự án!

MỤC LỤC

ĐIỆN NÃO ĐỒ Ở BỆNH NHÂN NGỘ ĐỘC

Lời nói đầu

• Lý do biên soạn

• Vai trò của điện não đồ trong chống độc hiện đại

• Đối tượng sử dụng cuốn sách

Danh mục chữ viết tắt

PHẦN I. ĐẠI CƯƠNG VỀ ĐIỆN NÃO ĐỒ

Chương 1. Sinh lý điện não và cơ sở hình thành sóng não

1. Hoạt động điện của neuron

2. Cơ chế tạo sóng EEG

3. Các loại sóng não: delta, theta, alpha, beta, gamma

4. Yếu tố ảnh hưởng đến điện não đồ

Chương 2. Nguyên lý và kỹ thuật ghi điện não đồ

1. Nguyên lý ghi EEG

2. Hệ thống điện cực (10–20, 10–10)

3. Các chế độ ghi: thường quy, kéo dài, video-EEG

4. Các yếu tố nhiễu và cách khắc phục

5. An toàn và đạo đức trong ghi EEG

Chương 3. Đọc và phân tích điện não đồ cơ bản

1. Trình tự đọc EEG

2. EEG bình thường theo lứa tuổi

3. Các bất thường cơ bản

4. Phân biệt nhiễu và bệnh lý

PHẦN II. ĐIỆN NÃO ĐỒ TRONG BỆNH NHÂN NGỘ ĐỘC

Chương 4. Sinh lý bệnh tổn thương não trong ngộ độc

1. Cơ chế độc chất tác động lên não

2. Thiếu oxy – thiếu máu não trong ngộ độc

3. Rối loạn dẫn truyền thần kinh

4. Viêm, phù não và tổn thương não muộn

Chương 5. Vai trò của điện não đồ trong ngộ độc

1. Chẩn đoán rối loạn ý thức

2. Phát hiện co giật không co cứng (NCSE)

3. Đánh giá mức độ tổn thương não

4. Theo dõi tiến triển và tiên lượng

5. Hỗ trợ quyết định điều trị hồi sức

PHẦN III. HÌNH THÁI ĐIỆN NÃO ĐỒ TRONG CÁC NHÓM NGỘ ĐỘC

Chương 6. Điện não đồ trong ngộ độc thuốc hướng thần

1. Benzodiazepine

2. Barbiturate

3. Thuốc chống trầm cảm

4. Thuốc chống loạn thần

5. Đặc điểm EEG và ý nghĩa lâm sàng

Chương 7. Điện não đồ trong ngộ độc chất gây nghiện

1. Opioid

2. Amphetamine, methamphetamine

3. Cocaine

4. Cannabis tổng hợp

5. Co giật và rối loạn nhịp EEG

Chương 8. Điện não đồ trong ngộ độc khí và hóa chất

1. Ngộ độc CO

2. Ngộ độc cyanide

3. Ngộ độc dung môi hữu cơ

4. Ngộ độc thuốc trừ sâu

5. Đặc điểm EEG và tổn thương não muộn

Chương 9. Điện não đồ trong ngộ độc chuyển hóa

1. Hạ đường huyết

2. Tăng ammoniac

3. Rối loạn điện giải

4. Suy gan, suy thận

5. EEG trong bệnh não chuyển hóa

PHẦN IV. ĐIỆN NÃO ĐỒ TRONG HỒI SỨC – CHỐNG ĐỘC

Chương 10. Điện não đồ ở bệnh nhân hôn mê ngộ độc

1. Phân loại hôn mê

2. EEG trong hôn mê nhẹ – sâu

3. Mẫu hình ác tính (malignant EEG patterns)

4. Giá trị tiên lượng sống còn và thần kinh

Chương 11. Điện não đồ và co giật trong ICU

1. Co giật lâm sàng và không lâm sàng

2. Trạng thái động kinh

3. Chỉ định EEG liên tục

4. Theo dõi hiệu quả điều trị chống co giật

Chương 12. Điện não đồ trong theo dõi và tiên lượng

1. EEG và phục hồi ý thức

2. EEG và di chứng thần kinh

3. EEG trong tổn thương não muộn sau ngộ độc

4. Kết hợp EEG với lâm sàng và hình ảnh học

PHẦN V. NGHIÊN CỨU – ỨNG DỤNG – CA LÂM SÀNG

Chương 13. Nghiên cứu điện não đồ trong ngộ độc

1. Thiết kế nghiên cứu EEG

2. Các biến EEG thường dùng

3. Giá trị tiên lượng trong nghiên cứu

4. Hướng nghiên cứu tương lai

Chương 14. Các ca lâm sàng điển hình

1. Ngộ độc CO có tổn thương não muộn

2. Ngộ độc thuốc hướng thần kèm NCSE

3. Ngộ độc đa chất

4. Bài học lâm sàng rút ra

Chương 15. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích EEG

1. AI và EEG

2. Phát hiện co giật tự động

3. Dự đoán tiên lượng

4. Triển vọng trong chống độc

PHỤ LỤC

• Phụ lục 1: Mẫu phiếu đọc điện não đồ

• Phụ lục 2: Thuật ngữ EEG thường dùng

• Phụ lục 3: Hình ảnh điện não đồ minh họa

Tài liệu tham khảo (Dự 10 cuốn sau)

GIAO NHIỆM VỤ

**Hoàn thành biên soạn sách

“ĐIỆN NÃO ĐỒ Ở BỆNH NHÂN NGỘ ĐỘC”
trong thời hạn 02 tháng**

I. Bối cảnh và yêu cầu

Điện não đồ (EEG) là một trong những công cụ hiếm hoi cho phép người thầy thuốc tiếp cận trực tiếp với ý thức, tổn thương não và khả năng hồi phục của bệnh nhân ngộ độc. Tuy nhiên, tại Việt Nam hiện chưa có một cuốn sách chuyên sâu, hệ thống và mang tính ứng dụng cao về EEG trong chống độc – hồi sức.

Vì vậy, Ban Chủ nhiệm quyết định giao Nhóm nghiên cứu “Tỉnh thức vị nhân sinh” chủ trì tham gia biên soạn và hoàn thiện cuốn sách “Điện não đồ ở bệnh nhân ngộ độc” trong thời gian 02 tháng, coi đây là một nhiệm vụ học thuật trọng tâm, đồng thời là một hành trình rèn luyện tư duy y học và nhân văn y khoa.

II. Mục tiêu cụ thể

1. Hoàn thiện 01 bản thảo sách hoàn chỉnh, có cấu trúc rõ ràng, nội dung chuẩn mực.

2. Bảo đảm tính:

   • Lâm sàng

   • Ứng dụng

   • Giáo dục

   • Nhân văn (Tỉnh thức vị nhân sinh)

3. Đào tạo thực chất năng lực:

   • Đọc – hiểu – viết y học

   • Làm việc nhóm

   • Tuân thủ tiến độ học thuật

III. Phân công chung

1. Điều phối tổng thể

• Nhóm phụ trách: Nhóm Tỉnh thức vị nhân sinh

• Tiểu thư ký điều phối:

  • Đoàn Duy Hưng & BS Lê Thị Thu Hiền

• Trách nhiệm:

  • Chia việc – theo dõi tiến độ

  • Tổng hợp bản thảo

  • Báo cáo định kỳ cho Ban Biên tập trung tâm

2. Phân chia nội dung

Mỗi tiểu nhóm phụ trách 01–02 chương, theo đề cương đã thống nhất, bao gồm:

• Nội dung chính (text)

• Bảng tóm tắt

• Hộp “Tỉnh thức vị nhân sinh” (1–2 đoạn/chương)

👉 Nguyên tắc:

Mỗi chương phải trả lời được: đọc EEG để làm gì cho người bệnh?

IV. TIẾN ĐỘ BẮT BUỘC (02 THÁNG)

Giai đoạn 1 – Chuẩn bị & thống nhất (Tuần 1–2)

• Chốt đề cương chi tiết từng chương

• Phân công tác giả chính – phụ

• Thống nhất:

  • Thuật ngữ

  • Văn phong

  • Tài liệu tham khảo cốt lõi

Sản phẩm:
✔ Đề cương chi tiết + danh sách tác giả từng chương

Giai đoạn 2 – Viết bản thảo V1 (Tuần 3–6)

• Viết đầy đủ nội dung từng chương

• Có bảng, sơ đồ, ví dụ EEG minh họa

• Chưa yêu cầu hoàn hảo – yêu cầu đủ và đúng

Sản phẩm:
✔ Bản thảo V1 toàn bộ sách

Giai đoạn 3 – Hiệu chỉnh & chuẩn hóa (Tuần 7)

• Phản biện chéo giữa các nhóm

• Chuẩn hóa:

  • Thuật ngữ

  • Logic lâm sàng

  • Văn phong

Sản phẩm:
✔ Bản thảo V2 thống nhất

Giai đoạn 4 – Hoàn thiện & bàn giao (Tuần 8)

• Ghép bản thảo cuối

• Rà soát lần cuối

• Bàn giao cho Ban Biên tập

Sản phẩm cuối cùng:
✅ Bản thảo sách hoàn chỉnh – sẵn sàng xuất bản

V. YÊU CẦU NGHIÊM TÚC

• Tôn trọng deadline

• Không sao chép

• Không viết chung chung

• Mỗi nội dung đều gắn với người bệnh thật – bối cảnh thật

VI. CƠ CHẾ GHI NHẬN

• Ghi tên tác giả, đồng tác giả trong sách

• Là nền tảng để:

  • Viết bài báo

  • Tham gia nhóm nghiên cứu sâu hơn

  • Phát triển các dự án EEG – AI – ICU

VII. THÔNG ĐIỆP CUỐI

Viết một cuốn sách trong 2 tháng là khó. Nhưng khó hơn là giữ được sự tử tế khi viết về những con người đang hôn mê, co giật, mất ý thức.

Tỉnh thức – để học cho sâu. Tỉnh thức – để làm y học có linh hồn.

PCC Sci